Avropa İttifaqının Ali Məhkəməsi cümə axşamı günü Android əməliyyat sistemi ilə əlaqəli Avropa hakimiyyəti tərəfindən rəqabətə zidd hesab edilən təcrübələrə görə Google-a tətbiq edilən rekord 4,1 milyard avro (təxminən 4,7 milyard dollar) cəriməni qüvvədə saxlayıb-saxlamamaq barədə qərar verməyə hazırlaşır.

Apellyasiya ABŞ şirkətinin Avropa Komissiyasının 2018-ci il cəzasını ləğv etmək üçün ikinci cəhdidir ki, bu da AB tarixində ən böyük inhisar cəriməsi olaraq qalır.

Blokun rəqabətə nəzarət orqanı olaraq, Avropa Komissiyası Google-u smartfon bazarında rəqabəti məhdudlaşdırmaq üçün Android-in geniş yayılmış dominantlığından sui-istifadə etməkdə günahlandırdı.

O bildirib ki, şirkət Android telefon istehsalçılarını cihazlarına Google axtarış sistemini və Google Chrome-u əvvəlcədən quraşdırmağa məcbur edib və bununla da xidmətlərinə rəqibləri üzərində üstünlük verib və onu 4,3 milyard avro cərimələyib.

2022-ci ildə blokun ikinci ən yüksək məhkəməsi olan Aİ-nin Baş Məhkəməsi Komissiyanın qərarını qüvvədə saxlasa da, cəriməni 4,1 milyard avroya endirərək ittihamların mahiyyətini saxladı.

Google, işin hüquqi əsasının olmadığını və cəzanın rəqabəti qorumaq əvəzinə innovasiyanı cəzalandırdığını iddia edərək, Aİ-nin ən yüksək məhkəmə orqanı olan Avropa Ədalət Məhkəməsinə müraciət etdi.

İddia ərizəsi, Google-un xidmətlərinin əhatə dairəsini artırmaq üçün hələ də dünya üzrə mobil cihazların təxminən 70 faizində işləyən Android-in gücündən sui-istifadə etdiyini təsdiqləyir.

Əvvəlki məhkəmə prosesləri zamanı şirkət, Avropa İttifaqının iPhone-lardakı Safari brauzeri kimi öz xidmətlərinə üstünlük verən Apple-ın oxşar təcrübələrini görməməzlikdən gəldiyini iddia etdi.

Google həmçinin Android istifadəçilərinin App Store vasitəsilə rəqib tətbiqləri asanlıqla yükləyə bildikləri üçün onun xidmətlərindən istifadə etməyə məcbur edilmədiklərini təsdiqlədi.

Lakin şirkət 2025-ci ilin iyun ayında Avropa Ədalət Məhkəməsinin hüquq məsləhətçisi Google-ın təkziblərini "təsirsiz" adlandıraraq cərimənin saxlanılmasını tövsiyə etdikdə hüquqi cəhətdən geri çəkildi.

Hüquq məsləhətçilərinin fikirləri məhkəmə üçün məcburi olmasa da, onlar tez-tez yekun qərarların qəbul edilməsində nəzərə alınır.

Bu iş, Google ilə Avropa İttifaqı arasında 2017-2019-cu illər arasında rəqabət qaydalarının pozulmasına görə şirkətə ümumilikdə 8,2 milyard avro cərimə tətbiq edən bir sıra hüquqi mübahisələrdən biridir.

O vaxtdan bəri, Aİ, böyük texnologiya şirkətlərinə inhisar araşdırmalarının bitməsini illərlə gözləmək əvəzinə, nə edə biləcəklərini və nə edə bilməyəcəklərini göstərən aydın qaydalar tətbiq edən Rəqəmsal Bazarlar Qanununu (DMA) qəbul etməklə səlahiyyətlərini gücləndirib.

Google hazırda qanun çərçivəsində bir neçə rəsmi araşdırma altındadır və Avropa İttifaqı ötən ilin sentyabr ayında reklam xidmətlərinin rəqiblərindən üstün tutulması ilə bağlı ayrı bir işdə əlavə 2,95 milyard avro cərimə tətbiq edib. Bu iş Rəqəmsal Bazarlar Qanununun qüvvəyə minməsindən əvvəlki dövrə gedib çıxır.

Bu, Brüsseli ABŞ şirkətlərini ədalətsiz şəkildə hədəf almaqda günahlandıran və dəfələrlə Aİ ixracına qarşı cavab tarifləri ilə hədələyən ABŞ prezidenti Donald Trampın kəskin tənqidinə səbəb olub.

Reportyor.az 





KARUSEL / İQTİSADİYYAT