Körpə görmək qabiliyyəti ilə doğulur, lakin həyatın ilk günlərində qavradıqları görüntülər böyüklərin gördüklərindən çox fərqlidir. Görmə sisteminin körpələrin obyektlərə diqqət yetirməsi, hərəkətlərini izləməsi və aralarındakı məsafələri qiymətləndirməsi üçün kifayət qədər inkişaf etməsi üçün bir neçə ay lazımdır.

Görmə, gözlərin birlikdə işləmə qabiliyyətinin yaxşılaşması və görmə, əl hərəkətləri və ümumi bədən hərəkəti arasında koordinasiyanın inkişafı ilə yanaşı, həyatın ilk ili ərzində tədricən inkişaf edir.

Healthline-a görə, körpənin görmə qabiliyyəti bir neçə əsas mərhələdən keçir: doğuşdan sonra məhdud və bulanıq görmə ilə başlayır və uşaq ilk doğum gününə yaxınlaşdıqca həm yaxın, həm də uzaq obyektləri daha aydın görməyə doğru tədricən irəliləyir.

İlk Dörd Ay

İlk günlər və həftələr ərzində obyektlər yeni doğulmuş körpə üçün əsasən bulanıq görünür. Onların fokuslanma qabiliyyəti ən yaxşı şəkildə obyekt onların üzündən təxminən 8-10 düym (20-25 santimetr) məsafədə olduqda özünü göstərir.

Buna görə də bu mərhələdə olan körpələr onları tutan şəxsin üzünü daha uzaqdakı obyektlərə nisbətən daha aydın görə bilirlər.

İlk iki ay ərzində gözlər arasında koordinasiya tədricən yaxşılaşır, baxmayaraq ki, hələ tam sabit olmaya bilər. Buna görə də valideynlər bəzən bir gözün yayındığını və ya gözlərin çarpazlaşdığını hiss edə bilərlər.

Bu, mütləq bu erkən mərhələdə problem olduğunu göstərmir, çünki bu, gözlər arasında koordinasiyanın normal inkişafının bir hissəsi ola bilər.

Təxminən səkkiz həftəyə qədər əksər körpələr baxışlarını qorumaqda və valideynlərinin üzlərinə diqqət yetirməkdə daha yaxşı olurlar. Hərəkət edən obyektləri daha aydın izləmək qabiliyyəti adətən üçüncü ay ətrafında ortaya çıxmağa başlayır.

Beş aydan səkkiz aya qədər

Görmə bu dövrdə əhəmiyyətli inkişafdan keçir. Körpələr dərinliyi qavramaq qabiliyyətini inkişaf etdirməyə başlayırlar ki, bu da onlara yaxın və uzaqdakı obyektləri daha yaxşı ayırd etməyə və bir-birlərinə nisbətən mövqelərini anlamağa kömək edir.

Bu, motor bacarıqlarının inkişafı ilə üst-üstə düşür. Səkkiz ay ətrafında bir çox körpə sürünməyə və ya hərəkət etmək üçün başqa yollardan istifadə etməyə başlayır ki, bu da öz növbəsində gözləri, əlləri və bədənləri arasında koordinasiyanı yaxşılaşdırmağa kömək edir.

Rəngləri ayırd etmək qabiliyyəti də bu aylarda vizual sistem yetkinləşməyə davam etdikcə daha da inkişaf edir.

Doqquz aydan sonra nə baş verir?

Doqquz-on iki ay arasında körpələr məsafələri qiymətləndirmək qabiliyyətinə daha çox yiyələnirlər. Bu bacarıq, mebelləri tutaraq və ətraflarını araşdıraraq hərəkət etməyə çalışdıqca xüsusilə vacib olur.

Hərəkətlərini gördüklərinə əsasən istiqamətləndirmək qabiliyyətləri də yaxşılaşır. Məsələn, onlar erkən mərhələlərdə olduğundan daha dəqiq əşyalar ata bilirlər.

Uşaq ilk doğum gününə yaxınlaşdıqca görmə qabiliyyəti əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf etmişdir.

Onlar yaxın və uzaq əşyalar daha aydın görə bilir və daha yüksək sürətlə hərəkət edənlər də daxil olmaqla, əşyalara daha tez diqqət yetirə bilirlər.

Diqqətəlayiq Əlamətlər

Vizual inkişaf tempi bir uşaqdan digərinə bir qədər dəyişə bilsə də, bəzi gözlə əlaqəli əlamətlər, xüsusən də davam edərsə və ya qeyri-adi görünərsə, izlənilməli və həkimlə müzakirə edilməlidir.

Bu əlamətlərə həddindən artıq göz yaşı, göz qapaqları ətrafında qızartı və ya qabıqlanma, bir və ya hər iki gözün davamlı səhv düzülüşü və işığa həddindən artıq həssaslıq daxildir.

Ağ bəbəyin görünüşü də tibbi müayinə tələb edən bir əlamətdir, çünki bu, erkən diaqnoz tələb edən vəziyyətlərlə əlaqələndirilə bilər.

Körpənin ilk il ərzində görmə inkişafını izləmək xüsusilə vacibdir, çünki görmə ətraf mühiti araşdırmaqda və hərəkət, qarşılıqlı əlaqə və öyrənmə bacarıqlarının inkişafında əsas rol oynayır.

Reportyor.az 



KARUSEL / CƏMİYYƏT