"Xoşbəxtlik hormonu" kimi tanınan dopaminin səviyyəsinin düşməsi narahat ayaqlar sindromu, diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromu (ADHD) və depressiya kimi bir sıra vəziyyətlərlə əlaqələndirilir.

Health.com xəbər verir ki, bu hormonun çatışmazlığının ən nəzərəçarpan əlamətlərinə xroniki qəbizlik, uzunmüddətli ağrılar, udma çətinliyi, yuxusuzluq, yorğunluq, "beyin dumanı" (diqqət və yaddaşın zəifləməsi), titrəmə, impulsivlik və əhval-ruhiyyənin aşağı düşməsi daxildir.

Dopamin səviyyənizin aşağı olduğunu necə bilə bilərsiniz?
Həkimlər adətən dopamin səviyyəsini yoxlamaq üçün xüsusi analiz təyin etmirlər, lakin bu səviyyə katexolaminləri (dopamin, adrenalin və noradrenalin) yoxlayan sidik və ya qan analizi vasitəsilə ölçülə bilər. Bu testlər adətən nadir şişlərin diaqnostikasında və ya Parkinson xəstəliyi kimi xəstəliklərin diaqnozunun təsdiqlənməsində istifadə olunur və müstəqil diaqnostika vasitəsi deyil. Dopamin səviyyəsini təbii yollarla artırmağın doqquz effektiv yolu bunlardır:
Qidalanmanızı tənzimləyin: Orqanizmin dopamin istehsalı üçün ehtiyac duyduğu tirozin amin turşusu ilə zəngin qidalar – pendir, soya paxlası, ət, balıq, toyuq, qoz-fındıq, yumurta, süd məhsulları və tam taxıllar – qəbul edin. Paxla (fava paxlası) kimi bəzi paxlalı bitkilər həm də dopaminin birbaşa sələfi olan L-DOPA ehtiva edir ki, bu da xüsusilə Parkinson xəstələri üçün faydalıdır. Banan və avokado isə birbaşa dopaminin təbii mənbələridir.

Əlavələrdən istifadəni nəzərdən keçirin: Bir araşdırma göstərib ki, D3 vitamini ADHD olan uşaqlarda dopamin səviyyəsini artırır. Kurkumin, kəklikotu ekstraktı və yaşıl çay əlavələri, eləcə də dopamin istehsalı üçün vacib olan niasin, fol turşusu və B6 vitamini kimi maddələr də yüksək dopamin səviyyəsi ilə əlaqələndirilir. Hər hansı əlavəni qəbul etməyə başlamazdan əvvəl mütləq həkiminizlə məsləhətləşin.

Fiziki aktivliklə məşğul olun: Üç aylıq bir araşdırma müəyyən edib ki, həftədə altı gün, gündə bir saat yoqa ilə məşğul olmaq dopamin səviyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Meditasiya edin: Diqqəti cəmləməyə əsaslanan meditasiya beynin dopamin sisteminin əsas hissəsi olan striatumun fəaliyyətini aktivləşdirir və dopamin istehsalını artırır.

Sosial əlaqələr qurun: Başqaları ilə ünsiyyət oksitosinin ifrazını stimullaşdırır, bu da öz növbəsində beyində dopaminin ifrazını tətikləyir.

Yuxuya üstünlük verin: Bir araşdırma göstərib ki, məcburi yuxusuzluq səhərisi günə qədər beyindəki dopamin reseptorlarını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır; buna görə də Günəş işığı qəbul edin: 68 nəfər böyük üzərində aparılan bir araşdırma göstərib ki, günəş işığına ən çox məruz qalan şəxslərin beynində dopamin reseptorlarının sayı daha yüksək olub.

Musiqiyə qulaq asın: Sevimli musiqinizə qulaq asmaq beynin dopamin reseptorları ilə zəngin olan "mükafatlandırma" bölgələrindəki fəaliyyəti artırır və hətta Parkinson xəstələrinə incə motorika nəzarətini yaxşılaşdırmaqda kömək edə bilər.

Dərmanlar: Bura diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromu (ADHD) üçün istifadə olunan Ritalin; Parkinson xəstəliyinin hərəkətlə bağlı simptomlarını müalicə etmək məqsədilə beyində dopaminə çevrilən levodopa; müəyyən depressiya növləri üçün istifadə olunan MAO inhibitorları və dopamin səviyyəsini fiziki olaraq artırmadan dopaminin təsirlərini təqlid edən dopamin aqonistləri kimi dərmanlar daxildir.

Reportyor.az 



KARUSEL / CƏMİYYƏT