Şəkər beyinə necə təsir edir: Konsentrasiyaya təsir edirmi?

Qlükozanın - şəkərin bir formasının - beyin hüceyrələri də daxil olmaqla bədənimizdəki hər bir hüceyrə üçün əsas yanacaq olduğu heç kimə sirr deyil. Beyində çox sayda neyron olduğundan, o, digər orqanlardan daha çox enerji sərf edir.
Beyin işləmək üçün şəkərdən asılı olsa da, həddindən artıq istehlak idrak sağlamlığı, əhval-ruhiyyə və uzunmüddətli xəstəlik riski üçün mənfi nəticələrə səbəb ola bilər.
1. Konsentrasiya və Yaddaş
"Lonestar" Nevrologiya Mərkəzinə görə, diqqət, düşüncə, yaddaş və öyrənmə kimi beyin funksiyaları birbaşa qan şəkəri səviyyəsi ilə bağlıdır.
Aşağı Şəkər: Beyində optimal performans üçün tələb olunan enerji çatışmır, bu da zəif konsentrasiyaya və zehni yorğunluğa səbəb olur.
Xroniki Yüksək Şəkər: Uzun müddətli yüksək səviyyələr - diabet xəstələrində yaygındır - beyin qan damarlarına zərər verə, qan axınını məhdudlaşdıra və beyin bölgələri arasında əlaqəni maneə törədə bilər. Bu, idrakın azalması və damar demensiyası riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
İltihab: Araşdırmalar göstərir ki, həddindən artıq şəkər beynin yaddaşdan məsul olan bölgələrində iltihaba səbəb ola bilər.
2. Əhval-ruhiyyə və "Mükafat Sistemi"
Şəkər, zövq və mükafatla əlaqəli "xoşbəxtlik hissi verən" kimyəvi maddə olan dopaminin ifrazını tetikler. Bu, müvəqqəti əhval-ruhiyyəni artırsa da, həddindən artıq qəbul aşağıdakılarla əlaqələndirilir:
Zəif emosional tənzimləmə.
Uzunmüddətli zehni sağlamlıq problemləri riskinin artması. 2017-ci ildə aparılan bir araşdırma, yüksək şəkərli pəhrizlərin psixoloji pozğunluqlara daha yüksək həssaslıqla əlaqəli ola biləcəyini göstərdi.
3. Uzunmüddətli Beyin Sağlamlığı
Xroniki yüksək qan şəkəri neyronların qocalmasını sürətləndirə və Alzheimer kimi neyrodegenerativ xəstəliklərin riskini artıra bilər. Tədqiqatlar həmçinin şəkərin tez-tez artmasının müəyyən bölgələrdə beyin həcminin azalmasına və yeni neyron əlaqələrinin əmələ gəlməsini zəiflədə biləcəyini göstərir.
Qidalanma Vasitəsilə Beyin Balansını Necə Qorumaq olar
Həkimlər sağlam pəhrizin və müntəzəm fiziki fəaliyyətin qan şəkərini sabitləşdirmək və beyində siqnal ötürülməsindən məsul olan neyrotransmitterləri dəstəkləmək üçün vacib olduğunu vurğulayırlar.
Mütəxəssis Tövsiyələri:
Bütöv Qidalar Yeyin: Tərəvəz, meyvə, tam taxıl, qoz-fındıq və toxum daxil edin. Bunlar yavaş həzm sayəsində sabit enerji təmin edir və qan şəkərində kəskin artımların qarşısını alır.
Zülala diqqət yetirin: Yumurta, yağsız ət, paxlalılar və yağlı balıq (Omeqa-3 ilə zəngindir) kimi qidalar beyin fəaliyyətini dəstəkləyir və əhval-ruhiyyənin tənzimlənməsinə kömək edir.
Rafinə edilmiş şəkərləri azaldın: Ağ çörək, şəkərli içkilər və xəmir xörəklərinin qəbulunu məhdudlaşdırın. Bunlar qan şəkərində sürətli artımlara və çökmələrə səbəb olur ki, bu da tez-tez stress, qıcıqlanma və beyində kimyəvi balansın pozulması ilə əlaqələndirilir.
Reportyor.az
SAĞLAMLIQ / KARUSEL
Tarix: 15-05-2026, 10:07



























