Yeni bir araşdırma göstərir ki, xəstələrin səsindəki incə dəyişikliklər smartfon tətbiqi vasitəsilə astma və ya xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyinin (XOAX) kəskinləşmələrinin erkən başlanğıcını aşkar etməyə kömək edə bilər.

Bu, ağır simptomlar görünməzdən əvvəl xəstələri vəziyyətin pisləşməsi barədə xəbərdar edə bilən evdə monitorinq vasitəsi təmin edə bilər.

Avropa Tənəffüs Jurnalında (ERJ) dərc olunan tədqiqatda astma və XOAX xəstələrinin səslərinin kəskinləşmənin başlanğıcında dəyişməyə başladığı və vəziyyətləri yaxşılaşdıqca tədricən normal vəziyyətə qayıtdığı aşkar edilmişdir.

Kəskinləşmə xəstəlik simptomları qəfil pisləşdikdə, məsələn, nəfəs darlığının artması, öskürək və selik ifrazının artması halında baş verir.

Bu epizodlar gündəlik fəaliyyətləri poza bilər və vaxtında müalicə edilmədikdə xəstəxanaya yerləşdirilməyi tələb edə bilər.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, kəskinləşmə zamanı hava yollarının daralması səs tellərindən keçən hava miqdarını azaldır, onların normal titrəmələrini zəiflədir və səs keyfiyyətində, o cümlədən xırıltılılıq və nəfəs darlığı kimi nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə səbəb olur.

Tədqiqatda Hollandiyanın Roermond şəhərindəki Maastrixt Universiteti Tibb Mərkəzi və Laurentius Xəstəxanasında müalicə alan 38 KOAH xəstəsi və 35 astma xəstəsi iştirak etmişdir.

12 həftə ərzində iştirakçılardan gündəlik səslərini qeyd etmək və təhlil etmək üçün xüsusi hazırlanmış smartfon tətbiqindən istifadə etmələri istənildi.

Hər bir iştirakçı tənəffüs simptomlarındakı hər hansı bir dəyişiklik barədə gündəlik anketi doldurmaqla yanaşı, uzun bir "ah" səsini qeyd etdi, sonra qısa bir mətn oxudu və ya bir suala cavab verdi.

Nəticələr göstərdi ki, kəskinləşmənin başlanğıcı səs tonu, ton, nitq zamanı fasilələrin sayı və ümumi səs keyfiyyətində açıq dəyişikliklərlə əlaqələndirilir.

Bu göstəricilər kəskinləşmə azaldıqca tədricən yaxşılaşdı.

Tədqiqatçılar qeyd etdilər ki, bu dəyişikliklər pisləşmənin ilk günündən görünür və evdə xüsusi tibbi avadanlıqlara ehtiyac olmadan smartfondan istifadə edərək aşkar edilə bilər.

Bu tapıntılara əsaslanaraq, tədqiqat qrupu simptomların görünməsindən üç gün əvvələ qədər səs dəyişikliklərini təhlil edərək kəskinləşmələri proqnozlaşdıra bilən maşın öyrənmə alqoritmləri hazırladı.

Bu texnologiya hazırda Braziliyada, digəri isə Hollandiyada olmaqla iki klinik tədqiqatda qiymətləndirilir.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, kəskinləşmələrin bir neçə gün əvvəldən müəyyən edilməsi daha erkən tibbi müdaxiləyə imkan verə, nəfəs darlığı və öskürəyi azalda, ağciyər zədələnməsi və ya xəstəxanaya yerləşmə riskini azalda və ağır hallarda ölüm riskini potensial olaraq azalda bilər.

Lakin, komanda vurğuladı ki, tədqiqatda istifadə edilən TactiCAS kimi tanınan tətbiq hazırda yalnız tədqiqat məqsədləri üçün nəzərdə tutulub.

Hazırda texnologiya tibbi qiymətləndirməni əvəz edə bilməz, lakin həkimlərə və xəstələrə xroniki tənəffüs xəstəliklərini izləməyə və lazımi vaxtda müdaxilə etməyə kömək etmək üçün səsdən rəqəmsal biomarker kimi istifadə etmək istiqamətində ümidverici bir addımdır.


Reportyor.az 



SAĞLAMLIQ / KARUSEL