Pakistan Mərkəzi Asiyaya çıxış üçün Çin və İran vasitəsilə alternativ qərb ticarət dəhlizlərini işə salıb və bu da Əfqanıstandan asılı marşrutlardan uzaqlaşma deməkdir.

Business Recorder rəsmi mənbələrə istinadən bu barədə xəbər verir.

Hökumət mənbələri bildirib ki, İslamabad təhlükəsizlik problemləri, tez-tez sərhədlərin bağlanması və daha yüksək əməliyyat xərcləri səbəbindən artıq Əfqanıstana əsas tranzit marşrutu kimi etibar etmir.

Çin vasitəsilə Pakistan Qırğızıstan, Qazaxıstan və Tacikistan bazarlarına çatmaq üçün Xuncerab keçidi vasitəsilə təkmilləşdirilmiş əlaqədən istifadə edir və rəsmilər daha qısa tranzit müddətlərini və daha proqnozlaşdırıla bilən logistikanı qeyd edirlər.

Qərb tərəfində, 2026-cı ilin aprel ayında İranla Qabd-Rimdan sərhəd keçid məntəqəsinin aktivləşdirilməsi Türkmənistan və Özbəkistana ticarət axınını təmin edib və Daşkəndə ilk yük artıq göndərilib.

Rəsmilər bildiriblər ki, İrandan keçən marşrutlar bir qədər uzun ola bilsə də, onlar Əfqanıstan tranziti ilə müqayisədə daha ardıcıl əməliyyatlar, daha aşağı sığorta xərcləri və daha az qeyri-rəsmi ödənişlər təklif edir.

Səlahiyyətlilər qeyd ediblər ki, Torxam və Çaman da daxil olmaqla Əfqanıstandan keçən marşrutlar dəfələrlə fasilələrlə üzləşib və bu da onları kommersiya ticarəti üçün daha az etibarlı edir.

Bu dəyişiklik Karaçi-Peşavar ML-1 dəmir yolunun təkmilləşdirilməsi, CPEC II Mərhələsi çərçivəsində genişləndirmə, Karakoram şossesinin təkmilləşdirilməsi və Qvadar limanının inkişafı da daxil olmaqla, davam edən infrastruktur inkişafı ilə dəstəklənir.

Bi layihələr quru limanların və logistika sistemlərinin genişləndirilməsi ilə yanaşı, yeni dəhlizləri daha geniş ticarət şəbəkəsinə inteqrasiya etməyi hədəfləyir.

Siyasət planlaşdırıcıları bu addımı ticarətin davamlılığını artırmaq, marşrutları şaxələndirmək və tək tranzit yolundan asılılığı azaltmaq səylərinin bir hissəsi kimi təsvir ediblər.

Əfqanıstan marşrutları istifadədə qalsa da, rəsmilər əməliyyat şəraiti yaxşılaşmadıqca onların rolunun azalacağını bildiriblər.

Beləliklə, Təhlükəsizlik riskləri, sərhədlərin bağlanması, yüksək xərclər dəyişiklik yaradır; Çinin Xuncerab marşrutu Pakistanı Qırğızıstan, Qazaxıstan və Tacikistanla, İranın Qabd-Rimdan marşrutu isə Türkmənistan və Özbəkistanla birləşdirir.

Reportyor.az 



KARUSEL / İQTİSADİYYAT