Uzun ömür və yaxşı sağlamlığın sirri bir çoxlarının düşündüyündən daha yaxın ola bilər.

Health veb saytı tərəfindən dərc edilən bir hesabata görə, yuxu mütəxəssisləri yatmazdan əvvəl müəyyən sadə təcrübələrin xroniki xəstəliklər riskini azalda və uzunmüddətli sağlamlığı dəstəkləyə biləcəyini təsdiqləyirlər.

Keyfiyyətli yuxu uzunömürlülüklə əlaqəli ən vacib amillərdən biridir. Uzunömürlülük tibb mütəxəssisi Dr. Jennifer Timmons, adekvat yuxunun ürək sağlamlığını, maddələr mübadiləsini, immun sistemini və idrak funksiyalarını dəstəklədiyini bildirir.

Mütəxəssislər hər gecə 7 ilə 9 saat arasında yatmağı tövsiyə edirlər. Tədqiqatlar həmçinin sağlam yuxu vərdişlərinə sahib insanların daha uzun yaşadığını göstərib. Orta hesabla kişilər həmyaşıdlarına nisbətən təxminən 4,7 il, qadınlar isə təxminən 2,4 il əlavə yaşayırlar.

Əksinə, gündə 6 saatdan az yatmaq ölüm riskinin təxminən 28% artması ilə əlaqələndirilir. Bundan əlavə, parçalanmış yuxu və tez-tez gecə oyanışları ürək-damar xəstəlikləri ilə əlaqəli ölüm riskini ikiqat artıra bilər.

Yuxunun əhəmiyyəti yalnız saatların sayı ilə məhdudlaşmır; o, həmçinin ardıcıllığı da əhatə edir. 60.000-dən çox insanın iştirak etdiyi genişmiqyaslı bir araşdırma göstərdi ki, sabit yuxu və oyanma vaxtlarının qorunması bütün səbəblərdən ölüm riskini 20% -dən 48% -ə qədər azaltmaqla əlaqələndirilir.

Mütəxəssislər təbii səhər işığına məruz qalmağı, yataq otağını sərin, qaranlıq və sakit saxlamağı və yuxusuzluq və ya yuxu apnesi kimi yuxu pozğunluqlarını görməməzlikdən gəlmək əvəzinə müalicə etməyi məsləhət görürlər.

Mütəmadi fiziki fəaliyyət yuxu keyfiyyəti və uzunömürlülüklə sıx bağlıdır. Timmons izah edir ki, gün ərzində artan hərəkət fərdlərin daha tez yuxuya getməsinə və daha dərin, daha rahat bir yuxuya nail olmasına kömək edir.

Mütəxəssislər həmçinin axşamlar yüngül gəzinti və ya dartınma və elastiklik məşqləri etməyi tövsiyə edirlər, çünki onlar həzmi yaxşılaşdırmaqda, qan şəkərinin səviyyəsini tənzimləməkdə və yatmazdan əvvəl stressi azaltmaqda rol oynayır.

Yemək vaxtı yuxu keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərir. Mütəxəssislər, bədənin istirahətə ehtiyac duyduğu bir vaxtda həzm sistemi aktiv qaldığı üçün yatmazdan əvvəl çoxlu yemək yeməkdən çəkinməyi məsləhət görürlər.

Bundan əlavə, gec yemək çəki artımı və qlükoza mübadiləsi pozğunluqları ilə əlaqəli ola bilər. Mütəxəssislər həmçinin kofeinin məhdudlaşdırılmasının vacibliyini vurğulayırlar, çünki tədqiqatlar göstərir ki, yatmazdan 6 saat əvvəl belə kofein qəbul etmək yuxuya getməyi gecikdirə bilər.

Elektron cihazlar yuxuya mənfi təsir göstərən ən görkəmli amillərdəndir. Ekranların yaydığı mavi işıq, yuxu dövrünü tənzimləməkdən məsul olan melatonin hormonunun istehsalını dayandıra bilər.

Bundan əlavə, elektron poçtları yoxlamaq və ya rəqəmsal məzmun istehlak etmək, beynin istirahət etməsi lazım olduğu bir vaxtda stressi artıra və ya stimullaşdıra bilər. Buna görə də, mütəxəssislər yatmazdan ən azı bir saat əvvəl ekranları söndürməyi və ya parlaqlığını azaltmağı və lazım olduqda gecə rejimindən istifadə etməyi məsləhət görürlər.

Nəticə etibarilə, mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu sadə vərdişlər öz-özlüyündə daha uzun ömür təmin etmir, lakin onlar xroniki xəstəliklərin daha aşağı riskləri və yaşlanma ilə həyat keyfiyyətinin yaxşılaşması ilə əlaqəli sağlam həyat tərzinin vacib bir hissəsini təşkil edir.


Reportyor.az 



KARUSEL / CƏMİYYƏT