ABŞ danışıqçıları Cared Kuşner və Stiv Vitkoff Qətərdə regional liderlərlə müsbət müzakirələr aparıblar və administrasiyanın yüksək vəzifəli rəsmisinin sözlərinə görə, ölkələr onsuz da kövrək atəşkəsi təhlükə altına alan son hücumlardan sonra gərginliyi azaltmağa çalışdıqları üçün İranla texniki danışıqlar davam edir.

Bu barədə Bloomberg xəbər verir. 

İki amerikalı, ABŞ və İran arasında daha uzunmüddətli sülh sazişi bağlamaq məqsədi daşıyan dolayı danışıqların bir hissəsi olaraq Dohada idilər. Bu ayın əvvəlində imzalanan müvəqqəti razılaşma 60 günlük danışıqlar müddətinə qapı açdı, lakin bu səylər son günlərdə Hörmüz boğazı üzərində baş verən bir sıra toqquşmalardan sonra geriləmə ilə üzləşdi.

ABŞ və İran yeni hücumlarını dayandırmaq barədə razılığa gəldikdən sonra Vitkoff və Kuşner müzakirələr üçün Dohaya qayıtmışdılar. Buna baxmayaraq, müzakirələrindəki qeyri-müəyyənlik danışıqların incə təbiətini və həm Vaşinqton, həm də Tehran üçün daha geniş bir razılaşma əldə etmək üçün irəlidə olan mürəkkəb yolu vurğuladı.

Qətər rəsmiləri yeni danışıqlarla bağlı gözləntiləri azaltmış, Prezident Donald Trampın yüksək vəzifəli nümayəndələrinin iranlı həmkarları ilə birbaşa görüşməyəcəyini bildirmişdilər. Müzakirələrlə bağlı yenilənmiş məlumat vermək üçün anonimlik şərti ilə danışan yüksək vəzifəli administrasiya rəsmisi, aşağı səviyyəli nümayəndələr tərəfindən aparılan ayrı-ayrı texniki danışıqlarda irəliləyişin davam etdiyini bildirib.

"The Wall Street Journal" qəzeti adları açıqlanmayan ABŞ rəsmilərinə istinadən çərşənbə axşamı Trampın geniş hərbi kampaniyanı bərpa etməkdən imtina etdiyini və heyətinə danışıqların 18 avqust tarixindən sonraya uzanmasına etiraz etmədiyini bildirib.

Məruzədə ABŞ rəsmilərinin Trampın İranla tammiqyaslı müharibəyə qayıtmağı düşündüyü, son günlərdə Müdafiə naziri Pit Heqset və Birgə Qərargah Rəisləri Komitəsinin sədri general Den Keyn ilə daha çox zərbə barədə bir neçə dəfə söhbət etdiyi, lakin hələlik diplomatik danışıqlara davam etmək qərarına gəldiyi bildirilir.

WSJ həmçinin bildirib ki, Tramp anlaşma memorandumunu pozduğu halda "hazırda İrana birdəfəlik zərbələr endirməkdən məmnundur".

Hələ də həll olunmamış əsas məsələlər arasında milyardlarla dollarlıq İran aktivlərinin sərbəst buraxılması və müharibədən əvvəl dünyanın neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükünün təxminən beşdə birinin axınını idarə edən boğazın gələcək idarə olunması var idi.

İran su yolu ilə dəniz nəqliyyatı üzərində müəyyən dərəcədə nəzarətə sahib olacağına israr edib və bəzi gəmilərin tranzit üçün rüsum ödəməli ola biləcəyinə işarə edib ki, bu da danışıqlarda riskləri artırır.

Rüsum tətbiq etmək təklifi ABŞ, Avropa və əksər Körfəz Ərəb dövlətləri tərəfindən qəti şəkildə qarşılanıb. Müvəqqəti razılaşmada deyilir ki, İran 60 gün ərzində rüsum almayacaq, lakin gəmilərin bu nöqtədən sonra müəyyən rüsum ödəməyə məcbur olma ehtimalı açıq qalır.

Çərşənbə axşamı atəşkəsin qüvvədə qalacağına ümidlər səbəbindən azaldıqdan sonra neft Asiya ticarətinin əvvəlində yüksəlib. Boğazı əsasən bağlayan müharibə qlobal enerji şoku yaradıb, neft və qaz qiymətlərini qaldırıb və nəqliyyatın müharibədən əvvəlki səviyyələrə tez bir zamanda bərpa olunacağına dair hər hansı bir əlaməti səbirsizliklə gözləyən bazarları sarsıdıb.

Yüksək vəzifəli ABŞ rəsmisi gəmilərin boğazdan daha yüksək səviyyələrdə tranzit etməyə davam etdiyini bildirib.

 Reportyor.az 
KARUSEL / DÜNYA