Amerikalı repçi Macklemore-un Ed Sheeran-in ABŞ-dakı qalan konsertlərindən kənarlaşdırılması geniş müzakirələrə səbəb olub.

Bu qərar onun Nyu-Cersidəki konsert zamanı "Fələstinə azadlıq" şüarını səsləndirməsi, həmçinin fələstinliləri dəstəkləyən və Qəzzadakı müharibəni tənqid edən mövqeyi fonunda qəbul edilib.

Macklemore sentyabrın 4-də "MetLife" stadionunda səhnəyə çıxarkən tamaşaçılar qarşısında "Fələstinə azadlıq" şüarını səsləndirməzdən əvvəl bildirmişdi ki, o, Qəzza və işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində yaşayan insanların "unudulmadıqlarını" bilmələrini istəyir.

Bundan sonra "İsrail-Amerika Şurası" onun turdan kənarlaşdırılmasını tələb edən petisiya başlatdı; daha sonra isə tur təşkilatçıları açıqladılar ki, qalan konsertlərin keçiriləcəyi məkanların rəhbərliyi onlara Macklemore-un iştirakı ilə hər hansı konsertin keçirilməsinə icazə verməyəcəklərini bildirib.

Macklemore nə demişdi?
"MetLife" konsertindəki təxminən iki dəqiqəlik çıxışı zamanı Macklemore bildirdi ki, tura qoşulmaq istəməsinin əsas səbəblərindən biri minlərlə insanın qarşısında durub öz mövqeyini ifadə edə bilmək olub.

O, "Fələstinə azadlıq" dedi və əlavə etdi ki, bu sözlərin "Qəzzadan işğal altındakı İordan çayının qərb sahilinə qədər" insanlara çatmasını və onların unudulmadıqlarını bilmələrini istəyir.

O, həmçinin qeyd etdi ki, özünün və tamaşaçıların rahatlığını düşünərək ürəyinin diktə etdiklərini ifadə etməkdən çəkinmək, onun artıq səhnədə dayanmağa layiq olmaması demək olardı.

O, həmçinin ABŞ-ın İmmiqrasiya və Gömrük İcra Agentliyini (ICE) "terror təşkilatı" adlandırdı və etiraz mahnısı olan "Hind's Hall"u ifa edərkən İsrailin Qəzzaya hücumları nəticəsində yaranan dağıntıların görüntülərini nümayiş etdirdi.
Mahnının adı Kolumbiya Universitetində etirazçılar tərəfindən ələ keçirilən və 2024-cü ildə Qəzzada öldürülən fələstinli uşaq Hind Rəcəbin xatirəsinə "Hind's Hall" adlandırılan binadan götürülüb.

Macklemore-un Sheeran ilə bağlı açıqlaması
Macklemore-un sözlərinə görə, Ed Sheeran ona bildirib ki, "Fələstinə azadlıq" ifadəsi və səhnədə Fələstin bayrağının görünməsi Sheeran-in söhbət etdiyi bir qrup insanda narahatlıq və ya inciklik yaradıb.

Macklemore qeyd edib ki, nəhayət, Sheeran "tərəf tutmuram" prinsipinə əsaslanan və açıq şəkildə bəyan edilmiş mövqeyindən kənara çıxa bilməyib. Amerikalı repçi illərdir Fələstin tərəfdarı mövqeyi ilə tanınır; o, həm yaradıcılığında, həm də ictimai çıxışlarında Qəzzadakı müharibəyə qarşı olduğunu bildirib və bu mövqeyi onu İsrail tərəfdarlarının tənqid hədəfinə çevirib.

Genişmiqyaslı tənqidlər
Onun konsert proqramından çıxarılması qərarı sosial şəbəkələrdə tənqid dalğasına səbəb oldu; fəallar və jurnalistlər bu qərarı Fələstin məsələsi ilə bağlı mövqeyini açıq şəkildə ifadə edən bir sənətçinin səsini boğmaq cəhdi kimi qiymətləndirdilər.

"X" platformasındakı "Pop Base" hesabı, konsert turunun təşkilatçılarının bəyanatından bir hissəni yayımladı. Bəyanatda deyilirdi ki, konsertlərin keçirilməsi nəzərdə tutulan məkanlar təşkilatçılara "Macklemore-un iştirakı ilə heç bir konsertin keçirilməsinə icazə verməyəcəklərini" bildiriblər.

Britaniyalı-amerikalı jurnalist Mehdi Həsən bu qərarı "dəlilik" adlandırdığı halda, fəal Auto Gloktavius Macklemore-un səsini boğmaq cəhdinin "işə yaramayacağını", əksinə, yalnız onun mövqeyini təsdiqləyəcəyini bildirdi.

Britaniyalı yazıçı və jurnalist Ouen Cons Ed Şiranın hərəkətini "tam qorxaqlıq" adlandıraraq tənqid etdi və tarixin bu mövqeyi yadda saxlayacağını qeyd etdi.

Fəallar həmçinin qalan konsertlərin boykot edilməsinə çağırdılar; bəziləri bilet sahiblərini, ifadə azadlığına və ya insan hüquqlarının müdafiəsinə inanmadıqlarını düşündükləri konsert məkanlarından ödənişləri geri tələb etməyə səslədilər.

İfadə azadlığı ətrafında müzakirələr
Fəallar iddia edirdilər ki, "Azad Fələstin" şüarı səsləndirdiyinə görə Macklemore-un proqramdan çıxarılması ABŞ-da ifadə azadlığının sərhədləri ilə bağlı suallar doğurur; onlar bildirirdilər ki, İsrail tərəfdarlarının hisslərini qorumaq sənətçinin öz fikirlərini ifadə etməsinə mane olmaq üçün əsas olmamalıdır.

Fəallar qeyd edirdilər ki, Amerika ifadə azadlığı "İsrail-Amerika Şurası"nı və ya hər hansı digər lobbi qrupunu məmnun etmək naminə qurban verilməməlidir; bəziləri isə hətta Şiranın ABŞ-dakı konsert turunun tamamilə ləğv edilməsinə çağırırdılar.

Macklemore-a dəstək
Bunun əksinə olaraq, Macklemore fəallardan və təşkilatlardan dəstək mesajları aldı. Fələstin Dövlətinin BMT-dəki Daimi Müşahidəçi Missiyası sənətçinin videosuna şərh verərək bildirdi ki, bütün insanların bərabər rəftar görməsi arzusu "heç vaxt mübahisəli məsələ olmamalıdır". Abeer adlı bir fəal onun mövqeyini yüksək qiymətləndirərək bildirdi ki, onun sözləri qətiyyəti və tutduğu mövqedən geri çəkilməmək əzmini əks etdirir.

Fəal Məhəmməd Mehdi Həsən bildirib ki, Maklmorun diqqəti Fələstinə yönəltmək müqabilində səhnəyə çıxmaq şansını itirməsi, onun fikrincə, Maklmorun etdiyi "ən uğurlu tur"dur və onu prinsiplərini konsertlərin maliyyə gəlirlərindən üstün tutduğuna görə tərifləyib.

Fəallar həmçinin reperə Qəzza müharibəsi haqqında danışmağa davam etmək üçün platformasından istifadə etdiyinə görə təşəkkür mesajları göndəriblər və Fələstin hüquqlarının müdafiəsinin heç vaxt sənətçiləri susdurmaq üçün bir səbəb olmamalı olduğunu təsdiqləyiblər.

Təşkilatların qərarı tənqid etməsi
Amnesty International USA tənqidçilərə qoşularaq insan hüquqlarını müdafiə edən səslərin "heç vaxt susdurulmamalı" olduğunu bildirib.

Amerika İslam Əlaqələri Şurası (CAIR) öz növbəsində Maklmorun vəzifədən uzaqlaşdırılmasını pisləyib və bildirib ki, hesabatlarda Robert Kraft və digər stadion sahibləri Ed Şiranı Fələstin xalqına dəstəyi və Qəzzada soyqırım adlandırdığı şeyə qarşı çıxdığı üçün onu vəzifədən uzaqlaşdırmaq üçün təzyiq göstəriblər.

Şura bildirib ki, özəl idman məkanları musiqiçiləri sadəcə uşaqların öldürülməsinə qarşı çıxdıqları üçün qadağan etməməlidir və əlavə edib ki, dövlətə məxsus idman müəssisələri ABŞ Konstitusiyasının Birinci Düzəlişini pozursa, bu cür senzuradan istifadə edə bilməz.

Şura Ed Şiranı və tur təşkilatçılarını qərarı ləğv etməyə, qanuni variantlar axtarmağa və ya turun vaxtını dəyişdirməyə çağırıb, deyildiyi kimi, məkan sahiblərinin təzyiqinə tabe olmaq əvəzinə.

Şura həmçinin turun konsertlərinə ev sahibliyi edəcək məkanlardan, xüsusən də dövlət qurumlarına məxsus məkanlardan Maklmorun vəzifəsindən uzaqlaşdırılmasına səbəb olan təzyiqdə iştirak edib-etmədiklərini aydınlaşdırmağı tələb edib.


Reportyor.az 




KARUSEL / MƏDƏNİYYƏT