Çərşənbə günü Benyamin Netanyahu İsrail əsgərlərini gözdən salan şəxslərin vətəndaşlığının ləğv edilməsi barədə qanun qəbul etməyə çalışacağını bəyan etdi. Bununla o, Qəzza haqqında "NAZA" adlı sənədli filmin müəllifi olan və "Oskar" mükafatı qazanmış rejissorlara qarşı kampaniyanı daha da sərtləşdirdi; həmin rejissorlar yüksək vəzifəli hökumət və hərbi rəsmilərin, eləcə də ailələrinin evləri qarşısında toplaşan ifrat sağçı israilli qrupların təhdidləri ilə üzləşiblər.

İsrailli jurnalistlər Yuval Abraham və Reyçel Szor tərəfindən çəkilmiş sənədli filmdə iddia edilir ki, Qəzzada hədəf seçimi qərarlarında mülki şəxslərin kütləvi şəkildə həlak olması müntəzəm olaraq nəzərə alınıb; Netanyahu və hərbi dairələr isə bu iddianı rədd edirlər.

"Guardian" tərəfindən istehsal olunan "NAZA" filmi ölkənin Qəzzada mülki şəxsləri kütləvi şəkildə öldürməsi mövzusuna həsr olunub. Filmin adı İsrail kəşfiyyat xidmətinin hava zərbəsi zamanı gözlənilən "dolayı itkiləri" (təsadüfi qurbanları) ifadə etmək üçün istifadə etdiyi eyhamlı bir qısaltmadan götürülüb.

Film, 2023-2025-ci illər ərzində İsrail-Fələstin nəşri olan "+972 Magazine", ivrit dilində yayımlanan "Local Call" və "Guardian" tərəfindən dərc edilmiş ifşalara əsaslanır.

80 dəqiqəlik sənədli film şənbə günü Venesiya Film Festivalında xüsusi münsiflər heyəti mükafatını qazanıb; bundan əvvəl isə film festival tarixində rekord sayılan 25 dəqiqəlik ayaqüstü alqışlarla qarşılanıb.

Lakin çox keçmədən filmin rejissorları Yuval Abraham və Reyçel Szor İsrail hökumətinin üzvlərinin hücumuna məruz qaldılar; mədəniyyət naziri Miki Zohar onların vətəndaşlığının ləğv edilməsini tələb etdi və onları "dövlətə xəyanət"də ittiham etdi.

İsrail ordusu prosesdə iştirak edənlərə qarşı mümkün hüquqi tədbirləri nəzərdən keçirir. Bununla yanaşı, film İsraildə oktyabrın 27-də keçiriləcək seçkilər ərəfəsindəki gərgin siyasi mühitə də təsir göstərib; ictimai rəy sorğuları göstərir ki, Netanyahunun sağçı koalisiyası bu seçkilərdə məğlub ola bilər.

Çərşənbə axşamı Netanyahu bəzi seçki rəqiblərini sənədli filmə qarşı sərt mövqe tutmamaqda ittiham edərək, bunun onları vəzifə tutmaq üçün yararsız etdiyini bildirib. Çərşənbə günü isə o, İsrail əsgərlərinə vurulan "böyük ziyan" məsələsini həll etməyi hədəfləyən iki qanun layihəsini irəli sürməyi vəd edib. Netanyahu sosial şəbəkədə yayımlanan videoda bildirib: “Birincisi, (İsrail) əsgərlərini gözdən salan və ya onlara böhtan atan hər kəsin vətəndaşlığının ləğv edilməsi; ikincisi isə onların maddi vəziyyətinə zərbə vurmaq məqsədilə, böhtanla bağlı məhkəmə iddialarında tələb oluna biləcək qanunla müəyyən edilmiş təzminat məbləğinin 20 dəfə artırılmasıdır.”

“Biz həm onların maddi vəziyyətinə, həm də vətəndaşlıq statusuna zərbə vuracağıq, çünki onların yeri bizim aramızda deyil.”

2022-ci ildə İsrailin Ali Məhkəməsi dövlətə qarşı etimad pozuntusu sayılan hərəkətlər törədən İsrail vətəndaşlarının vətəndaşlıqdan məhrum edilməsinə icazə verən qanunu təsdiqləmişdi. Hər hansı yeni qanunvericilik aktı da ehtimal ki, oxşar məhkəmə etirazları ilə üzləşəcək.

“NAZA” filminin yaradıcıları hesab edirlər ki, israillilərin bu sənədli filmi izləməsi və orada təqdim olunan hekayə ilə üzləşməsi vacibdir.

Qəzzanın səhiyyə orqanlarının məlumatına görə, Qəzzanın böyük hissəsini xarabalığa çevirən İsrailin hərbi əməliyyatları nəticəsində əksəriyyəti mülki şəxslər olmaqla 73 mindən çox fələstinli həlak olub.


Reportyor.az 




KARUSEL / MƏDƏNİYYƏT