Çia toxumları, zülal, sağlam yağlar və lif də daxil olmaqla, vacib qida maddələrinin yüksək konsentrasiyasına görə "super qida" hesab olunur.

Çia toxumu suyu tez-tez lif qəbulunu artırmaq və xolesterolu aşağı salmaqla əlaqəli qida maddələrini əldə etməyin asan yolu kimi təbliğ olunur. Müstəqil müalicə kimi istifadə edilməməli olsa da, çia toxumu suyu ürək üçün sağlam pəhrizin dəyərli bir hissəsi ola bilər.

Xolesterolun İdarə Edilməsi üçün Çia toxumlarında qida maddələri
Yüksək xolesterol və ya dislipidemiya, aşağı sıxlıqlı lipoprotein (LDL) və triqliseridlərin yüksək səviyyələri ilə yanaşı, yüksək sıxlıqlı lipoprotein (HDL) və ya "yaxşı" xolesterolun qeyri-kafi olması halında baş verir. Bu vəziyyət ürək-damar xəstəlikləri, məsələn, infarkt və insult riskini artırır.

Verywell Health-ə görə, çia toxumu suyu xolesterolu aşağı salan xüsusiyyətlərə malik iki əsas komponent təmin edir:

Həll olan lif: 30 qramlıq çia toxumu tövsiyə olunan gündəlik lifin təxminən 35%-ni ehtiva edir. Həll olan lif suyu cəlb edir və xolesterol və pəhriz yağlarına bağlanır və onların udulmasını azaldır. Bu, qaraciyərin yığılmış xolesterolu yandırmasına səbəb olur və ümumi qan səviyyəsini aşağı salır.

Omeqa-3 yağ turşuları: Xüsusilə triqliserid sintezini maneə törədən alfa-linolen turşusu (ALA). Triqliseridlərin azaldılması ciddi ürək hadisələri riskini azaldır.

Tədqiqat nə deyir?
Çia toxumlarındakı qida maddələri faydalı olsa da, çia toxumu istehlakını xolesterolun azaldılması ilə əlaqələndirən klinik dəlillər qarışıq olaraq qalır:

Triqliseridlərin azaldılması potensialı: Metabolik sindromlu yetkinlər üzərində aparılan bir araşdırma, çia toxumlarının soya və yulafla birlikdə istehlak edilməsinə baxmayaraq, triqliserid səviyyələrini aşağı saldığını aşkar etdi.

Piylənmədə hədəflənmiş təsirlər: Bəzi məlumatlar göstərir ki, çia toxumları hər kəsin xolesteroluna eyni dərəcədə təsir etməsə də, piylənmə (BKİ > 25) və ya 2-ci tip diabetli insanlarda triqliseridləri aşağı sala bilər.

Orta təsir: 10 tədqiqatın meta-analizi göstərdi ki, çia toxumları ümumi xolesterolu, LDL və triqliseridləri orta dərəcədə azalda bilər.

Ümumi ürək sağlamlığı: Digər tədqiqatlar xolesterol səviyyələrində əhəmiyyətli bir dəyişiklik tapmadı, lakin çia toxumlarının bel ətrafını və qan təzyiqini azaltmağa kömək etdiyini qeyd etdi.

Xolesterolun İdarə Edilməsi üçün Hərtərəfli Strategiyalar
Çia toxumu suyu faydalı bir əlavədir, lakin xolesterolun idarə edilməsi vahid bir yanaşma tələb edir. Mütəxəssislər aşağıdakı strategiyaları tövsiyə edirlər:

Pəhriz tənzimləmələri: Yağsız zülallara, sağlam yağlara (zeytun yağı və avokado kimi) və liflə zəngin tam taxıllara üstünlük verin. Şəkər, təmizlənmiş karbohidratlar və doymuş və ya trans yağları məhdudlaşdırın.

Çəki İdarəetməsi: Artıq çəkinin və bel ətrafının azaldılması ürək-damar riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.

Fiziki Aktivlik: Gündə ən azı 30 dəqiqə orta səviyyəli idmanla məşğul olun, məsələn, gəzinti, velosiped sürmə və ya qaçış.

Siqaretdən imtina: Tütündən və nikotindən imtina xolesterol profilini və ümumi ürək sağlamlığını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır.

Stress İdarəetməsi: Yüksək stress səviyyələri xolesterola mənfi təsir göstərə biləcək hormonları ifraz edir. Yoqa, meditasiya və dərin nəfəs alma kimi təcrübələr tövsiyə olunur.

Dərman: Həyat tərzi dəyişiklikləri qeyri-kafidirsə, səhiyyə işçiləri statinlər və ya digər xolesterolu azaldan dərmanlar təyin edə bilərlər.


Reportyor.az 


SAĞLAMLIQ / KARUSEL