Pakistan Kanada və Hindistan arasında uzunmüddətli uran təchizatı müqaviləsi və iki tərəf arasında kiçik modul reaktorlar və qabaqcıl reaktor texnologiyaları üzrə potensial əməkdaşlıqla bağlı narahatlığını ifadə edib.

Bu batədə The Express Tribune xəbər verir.

Media sorğularına cavab olaraq Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Tahir Andrabi bildirib ki, Pakistan mülki nüvə əməkdaşlığı Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsinin tərəfi olmayan dövlətlərə bərabər şəkildə tətbiq olunan ayrı-seçkilik etməyən, meyarlara əsaslanan yanaşma ilə tənzimlənməlidir.

Sözçü seçmə istisnaların qlobal yayılmaması çərçivəsinin etibarlılığını azaltdığını və regional və qlobal sülh və təhlükəsizliyi daha da qeyri-sabitləşdirə biləcəyini bildirib.

O, bu tənzimləmənin mülki nüvə əməkdaşlığı sahəsində daha bir ölkəyə xas istisna olduğunu və "Xüsusilə ironik olduğunu, çünki Hindistanın 1974-cü ildə Kanada tərəfindən dinc məqsədlər üçün təchiz edilmiş reaktorda istehsal olunan plutoniumdan istifadə edərək nüvə sınağının birbaşa Nüvə Təchizatçıları Qrupunun yaradılmasına səbəb olduğunu" nəzərə alsaq.

"Qlobal ixrac nəzarətinin qurulmasını zəruri edən bir dövlətə indi seçmə razılaşmalar çərçivəsində güzəştli giriş verilir", - deyə o bildirib.

Tahir Andrabi bildirib ki, Hindistan nə bütün mülki nüvə obyektlərini Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin təminatları altına qoyub, nə də bu razılaşma çərçivəsində bunu etmək üçün heç bir məcburi öhdəlik götürüb. Bir neçə obyekt beynəlxalq yoxlamadan kənarda qalır. Bu razılaşmaya hansı konkret yayılmama zəmanətlərinin, əgər varsa, müşayiət olunduğu da məlum deyil.

O, strateji nəticələrin də eyni dərəcədə narahatedici olduğunu bildirib, çünki "Xarici uran təchizatı Hindistanın daxili ehtiyatlarını hərbi məqsədlər üçün effektiv şəkildə azad edir, parçalanan material ehtiyatlarının genişləndirilməsinə, nüvə arsenalının artımının sürətlənməsinə və Cənubi Asiyanın strateji balansında mövcud asimmetriyaların dərinləşməsinə imkan verir". O əlavə edib ki, bu kontekst nəzərə alınmaqla, razılaşma Kanadanın beynəlxalq yayılmama rejiminə və bu çərçivədəki müvafiq öhdəliklərinə sadiqliyini də sarsıdır.

Hindistan və Kanada bazar ertəsi günü Nyu Dehlidə bildiriblər ki, Hindistan və Kanada bir sıra razılaşmalara, o cümlədən vacib mineral əməkdaşlığı və nüvə enerjisi üçün əsas uran təchizatı razılaşmasına nail olublar.

Texnologiya və bərpa olunan enerjidən istifadənin təşviqini də əhatə edən bu müqavilələr, Baş nazir Narendra Modi və Kanadalı həmkarı Mark Karninin ölkələri arasındakı münasibətlərdə yeni bir başlanğıc olduğunu qeyd etmələrindən sonra elan edildi.

Karni Yeni Dehlidə Modi ilə birlikdə etdiyi çıxışında dedi: "Son bir ildə Kanada və Hindistan hökumətləri arasında iyirmi ildən çox müddətdə olduğundan daha çox qarşılıqlı əlaqə olub."


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA