Tədqiqatçılar uzunmüddətli təsirli insulin analoqu "qlargin"in resursları məhdud ölkələrdə diabet xəstələri arasında hipoqlikemiya epizodlarını azaltmaqda faydalarının müalicəyə başladıqdan bir il sonra özünü göstərə biləcəyini aşkar ediblər.

Bu, müasir insulin analoqlarının bu şəraitdə ənənəvi insan insulini ilə müqayisədə istifadəsinin mümkünlüyü ilə bağlı müzakirələrə yeni məlumatlar əlavə edir.

Tədqiqat Pittsburq Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılıb və Banqladeş və Tanzaniyada 1-ci tip diabetli 7 ilə 25 yaş arasında 400 uşaq və gənci əhatə edib. Məqsəd ənənəvi insan insulinin effektivliyini uzunmüddətli təsirli insulin analoqu "qlargin" ilə müqayisə etmək idi.

Nəticələr göstərdi ki, altı aylıq müalicədən sonra tədqiqatın iki əsas nəticəsində iki qrup arasında heç bir fərq yoxdur: xəstələrin qan şəkəri səviyyəsi üçün hədəf diapazonunda keçirdiyi vaxt və ağır hipoqlikemiya diapazonunda keçirdiyi vaxt.

Lakin, 12 aydan sonra vəziyyət dəyişdi, çünki ənənəvi müalicə alanlarla müqayisədə "qlargin" qəbul edən xəstələrdə ağır hipoqlikemiya epizodlarının müddəti və gecə hipoqlikemiyası epizodlarının sayı azalırdı. Bunun əksinə olaraq, tədqiqatda iki qrup arasında qlikozilləşdirilmiş hemoglobin (HbA1c) səviyyələrində, diabetik ketoasidoz nisbətlərində və ya kəskin və ya simptomatik hipoqlikemiya epizodlarında statistik cəhətdən əhəmiyyətli fərqlər qeydə alınmadı.

Bundan əlavə, "qlargin"in istifadəsi daha aşağı ümumi gündəlik insulin dozası və daha az gündəlik inyeksiya ilə əlaqələndirildi - bu üstünlüklər xəstələrə və onların ailələrinə yükü azalda bilər, eləcə də səhiyyə sistemlərinə təzyiqi azalda bilər.

Pittsburq Universitetinin tibb üzrə dosenti və tədqiqatın aparıcı müəllifi Dr. Jing Luo bildirib ki, sual təkcə yeni insulin növlərinin köhnələrindən daha yaxşı olub-olmaması deyil, həm də resursları məhdud olan ölkələrdə satınalma qərarları qəbul edərkən və müalicə qaydaları müəyyən edərkən əldə etdikləri faydaların yüksək xərclərini əsaslandırıb-doğrulamamasıdır.

Bu tapıntılar 1-ci tip diabet müalicələrinə çıxışda davam edən qlobal fərq nəzərə alınmaqla xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Tədqiqatçıların fikrincə, dünyada bu xəstəliklə yaşayan insanların sayı 9,5 milyon olaraq qiymətləndirilir ki, onlardan təxminən 3,2 milyonu yalnız ənənəvi insan insulinindən asılıdır. Onların əksəriyyəti aşağı və orta gəlirli ölkələrdə yaşayır və burada müasir insulin analoqlarının yüksək qiymətləri və məhdud mövcudluğu onların geniş yayılmasına mane olur.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı 2021-ci ildə "qlargin" kimi uzunmüddətli təsirli insulin analoqlarını Əsas Dərmanların Model Siyahısına daxil etsə də, tədqiqatçılar hesab edirlər ki, resurslar məhdud olan şəraitdə ənənəvi insan insulinindən insulin analoqlarına keçidin qan şəkərinin idarə olunmasına uzunmüddətli təsirlərini anlamaq üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.

Tədqiqat The Lancet Diabetes & Endocrinology jurnalında dərc edilib.

Reportyor.az 


KARUSEL / CƏMİYYƏT