İran bu ay İnqilab Keşikçiləri Korpusunun (İKK) - SEPAH komandirlərini, hərbi məsləhətçilərini və raket və pilotsuz təyyarələrlə əlaqəli avadanlıqları Yəmənə göndərib. Bu addım Tehranın Husi müttəfiqlərinin Qırmızı dəniz gəmiçiliyini təhdid etmək qabiliyyətini gücləndirməyə çalışdığını göstərir.

Bu barədə Reuters agentliyinə dörd mənbə bildirib.

Məsələ ilə tanış olan dörd mənbə, o cümlədən iki İran mənbəsi, Yəmənin informasiya naziri və regional təhlükəsizlik analitiki, İranın 13 iyulda Tehrandan Yəmənə uçuşla İİKK heyətini və hərbi avadanlıqları daşıdığını bildirib ki, bu, əvvəllər bildirilməmiş bir hadisədir.

İki İran mənbəsi Reuters agentliyinə bildirib ki, Mahan Air uçuşunda yüksək rütbəli komandirlər də daxil olmaqla 10-21 İİKK heyəti olub.

Təyyarə əvvəlcə husilərin nəzarətində olan paytaxt Sənaya gedirdi, lakin Yəmən hökuməti tərəfindən hava limanına hücum edildikdən sonra Qırmızı dənizdəki liman şəhəri Hudeydaya yönləndirilib.

Mənbələrdən biri bildirib ki, "İİKK komandirləri husi əməliyyatlarını dəstəkləmək və yeni raket sistemləri üzrə təlim keçmək üçün oraya səfər ediblər. İran həmçinin husilərin fəaliyyətlərini maliyyələşdirmək üçün təyyarəyə qızıl göndərib".

İranlı iki mənbə təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar səbəbindən anonimlik şərti ilə danışıb.

Bu yerləşdirmə İranın on ildən çoxdur ki, beynəlxalq səviyyədə tanınmış Yəmən hökumətinə qarşı vətəndaş müharibəsində olan və Körfəz qonşularına raket və dronlarla hücum edən husiləri dəstəkləmək səylərinə dair yeni dəlillər təqdim edir.

İranın Xarici İşlər Nazirliyi şərh verməyib. Tehran dəfələrlə Yəməndəki husi milislərinə raket imkanları verdiyini təkzib edib.

İki husi rəsmisinə göndərilən şərh sorğularına cavab verilməyib. Qrup əvvəllər İranın nümayəndəsi olduğunu inkar edib və öz silahlarını inkişaf etdirdiyini bildirib.

Təyyarənin Yəmənə çatmasından üç gün sonra Reuters agentliyi bildirib ki, Tehran husi milislərindən ABŞ-ın İranın enerji infrastrukturuna zərbə endirəcəyi təqdirdə Qırmızı dəniz neft yolunu bağlamağa hazır durmağı istəyib və bu da qlobal enerji təchizatı üçün yeni bir təhlükə yaradıb.

Bazar ertəsi günü Yəməndə nəzarəti su yoluna baxan milis qruplaşması, 13 iyulda Səna hava limanının bombalanmasına cavab olaraq Səudiyyə Ərəbistanının dəniz blokadasını elan etdi və bu bombalamanın Səudiyyə Ərəbistanı tərəfindən həyata keçirildiyini iddia etdi.

Bu addımlar Ər-Riyad və Husilər arasında dörd illik atəşkəsin bitməsinin əlaməti idi. Dünyanın ən böyük dəniz ticarət yollarından birinə qarşı təhdidləri, qruplaşmanın iki Səudiyyə Ərəbistanı neft tankerinə hücum etdiyini bildirməsi ilə daha da artdı.

Yəmənin informasiya naziri Müəmmər əl-İryani çərşənbə günü Reuters agentliyinə verdiyi telefon müsahibəsində kəşfiyyat məlumatlarına istinadən İİKK-nın şəxsi heyəti və avadanlıqlarının köçürülməsini təsdiqləyib.

"Onların missiyası milislərin hərbi imkanlarını gücləndirmək və onları Qırmızı dənizdə və Bab əl-Məndəb boğazında beynəlxalq dəniz təhlükəsizliyini təhdid etməyə hazırlamaqdır", - deyə o bildirib.

İllərdir husiləri və İranın dəstəklədiyi digər milisləri izləyən təhlükəsizlik və kəşfiyyat analitiki Mzahem Əlsəlum da İİKK mütəxəssislərinin 13 iyul uçuşuna gəlişini təsdiqləyib.

O bildirib ki, yüklərin bəzilərində əvvəllər Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə hücumlarda istifadə edilən silah sistemlərinə bənzər qısa və orta mənzilli raketlər və dronlarla əlaqəli komponentlər var.

Əlsəlumun sözlərinə görə, Tehran ötən il İsraillə müharibə zamanı Yəmənə hərbi məsləhətçilər göndərib və onları Somalidən keçirib, Tehran isə bu iddianı təkzib edib.

Husilər bu ayın əvvəlində Səna ilə Tehran arasında birbaşa uçuşlar elan etmişdilər.

İyulun 20-də Tehranda keçirilən mətbuat konfransında İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi bildirib ki, iyulun 13-də Sənaya uçuşun məqsədi İranın mərhum Ali Lideri Əli Xameneinin dəfn mərasiminə gedən husi nümayəndə heyətini, eləcə də İranda tibbi müalicə alan Yəmən vətəndaşlarını vətənə aparmaq olub.

İyulun 3-də təyyarə, yüksək vəzifəli məmurlar, qadınlar və uşaqlar da daxil olmaqla təxminən 200 nəfərlik qrupu dəfn mərasimi üçün İrana aparıb. Dörd mənbənin məlumatına görə, iyulun 13-də təyyarə nümayəndə heyətinin üzvlərini, eləcə də İİKK komandirlərini və müşavirlərini daşıyan Yəmənə qayıdıb. Sənaya eniş etməzdən əvvəl Yəmən hökuməti hava limanına zərbə endirib və təyyarə husilərin nəzarətində olan Hudeydaya istiqaməti dəyişib. 

Reportyor.az 

KARUSEL / DÜNYA