Uşaqlarla gündəlik həyatda, nəyin məqbul olub-olmadığını anlamağa kömək edən aydın qaydalara ehtiyac var. Lakin hər xırda detalı bir qaydaya çevirmək, uşaqda gününün sanki əmr və göstərişlərlə dolu olduğu hissini yarada bilər.

Məsələ qaydaların mövcudluğunda deyil, onların sayında və tətbiq olunma tərzindədir. Göstərişlər çoxaldıqda, uşaq hansıların vacib olduğunu, hansılara isə daha çevik yanaşıla biləcəyini ayırd etməkdə çətinlik çəkə bilər.

Buna görə də, uşağın hər bir davranışına nəzarət etməyə çalışmaqdansa, qaydaların sayını azaltmaq və onları vaciblik dərəcəsinə görə sıralamaq daha səmərəli ola bilər.

Daha az qayda – uşaq üçün daha çox aydınlıq

Günü bir-birinin ardınca gələn əmrlər silsiləsinə çevirmədən, aydın sərhədlər müəyyən etməyə kömək edəcək əsas üsullar bunlardır:

Uşağı həqiqətən qoruyan qaydaları seçin
Hər bir narahatedici davranış üçün ayrıca qayda tərtib etməyə ehtiyac yoxdur. Təhlükəsizlik, hörmət və məsuliyyətlə bağlı qaydalara diqqət yetirin, gündəlik həyatdakı bəzi xırda məqamları isə sərbəstliyə buraxın.

Hər bir qayda pozuntusunu böyük bir problemə çevirməyin
Uşaq oyuncaqlarını uyğun olmayan yerdə qoya və ya əşyalarını yığışdırmağı unuda bilər; bu, mütləq yeni bir qaydanın tətbiqini tələb etmir. Bəzən sakit bir xatırlatma kifayət edir.

Qaydaları sadə və konkret edin
Uşaqlar uzun və ya ümumi qaydalara nisbətən, qısa və aydın göstərişləri daha yaxşı başa düşürlər. Onlarla əmr təkrarlamaq əvəzinə, yaşlarına uyğun şəkildə, birbaşa nə etmələrini istədiyinizi bildirin.

Vacib qaydaların sabit qalmasını təmin edin
Daim dəyişən qaydaları uşağın əvvəlcədən təxmin etməsi çətin olur. Əgər evdə vacib bir qayda varsa, uşağın onun dəyişməz olduğunu bilməsi və qaydanın tətbiqinin həmin günkü əhval-ruhiyyədən asılı olmadığını anlaması daha yaxşıdır.

Yaşı və vəziyyəti nəzərə alın
Üç yaşlı uşaqdan on yaşlı uşaqla eyni davranışı gözləmək olmaz. Həmçinin, uşaq yorğun olduqda, xəstələndikdə və ya həyatında yeni bir dəyişiklik baş verdikdə, ona müəyyən qədər sərbəstlik və ya çeviklik tanımaq lazım gələ bilər. Ev mühitini yalnız qadağalar üzərində qurmayın.
Əgər uşaq ətrafdan əsasən "bunu etmə", "qadağandır" və "dayan" kimi ifadələr eşidirsə, qaydalar onun həyatını nizama salmaq vasitəsi olmaq əvəzinə, münaqişə mənbəyinə çevrilə bilər. Sərhədləri az və aydın saxlayın, bunun müqabilində isə uşağa seçim etmək və sınaqdan keçirmək üçün sərbəstlik verin.

Yaxşı qaydalar sayına görə deyil, aydınlığına, ardıcıllığına, həmçinin uşağın onları anlayıb-anlaya bilməməsinə və yerinə yetirə bilməsinə görə qiymətləndirilir. Həqiqətən də qayda olmağa layiq məqamlara nə qədər çox diqqət yetirsəniz, ev mühiti bir o qədər nizamlı olar və daimi əmrlərə ehtiyac da bir o qədər azalar.

Reportyor.az 


KARUSEL / CƏMİYYƏT