Bəzi insanlar arıqlamaq ümidi ilə sağlam qidalar qəbul edirlər. Lakin şirniyyatları çərəzlərlə əvəz etsələr, rasionlarına avokado və salatlar əlavə etsələr belə, tərəzidəki rəqəmlər həmişə dəyişməyə bilər.

Sağlam qidalanmaq arıqlamağa zəmanət vermir. Nəticəyə təsir edən əsas amillər arasında porsiya ölçüləri və ümumi kalori miqdarı ilə yanaşı, fiziki aktivlik səviyyəsi, yuxu keyfiyyəti, həmçinin bəzi dərmanların təsiri və sağlamlıqla bağlı vəziyyətlər də yer alır.

Hətta faydalı qida maddələri ilə zəngin olan qidalar da yüksək kalorili ola bilər. Buna görə də, arıqlamaq üçün porsiya ölçülərinə nəzarət etmək, eləcə də qəbul edilən və yandırılan kalori miqdarını tarazlaşdırmaq vacibdir.

Salatlar və onlara əlavə edilənlər
Boşqabda yalnız tərəvəzlər olmur. Bura bol miqdarda zeytun yağı, bir ovuc çərəz, avokado dilimləri və ya küncüt pastası (tahin) əlavə edilə bilər. Bunların hər biri qida dəyərinə malik olsa da, eyni zamanda yeməyin enerji dəyərini də artırır.

Böyük Britaniyanın Milli Səhiyyə Xidməti (NHS) bildirir ki, arıqlamağa çalışarkən qidanın növü qədər miqdarı da önəmlidir. Qurum porsiya ölçülərinə diqqət yetirməyi, həmçinin yemək bişirərkən istifadə olunan yağların miqdarını nəzərə almağı tövsiyə edir.

Bu, həmin qidalardan tamamilə imtina etmək demək deyil; sadəcə, onlardan nə qədər istifadə etdiyinizə diqqət yetirməlisiniz. Yağı birbaşa şüşədən tökməklə qaşıqla ölçərək əlavə etmək arasında fərq var. Həmçinin, əvvəlcədən müəyyən bir porsiya ayırmadıqda, nə qədər çərəz yediyinizi izləmək çətinləşə bilər.

Əvəzetmə, yoxsa əlavə etmə?

Şəkər və ya duzla zəngin qəlyanaltı əvəzinə bir porsiya çərəz yeməklə, gündəlik qida qəbulunuzu dəyişdirmədən mövcud yeməklərinizə çərəz əlavə etmək arasında fərq var.

Birinci halda, yediyiniz qidaların tərkibi dəyişir. İkinci halda isə, əlavə edilən qida faydalı olsa belə, gündəlik qəbul etdiyiniz qida miqdarı artır. Eyni məntiq avokado, tahin və yağlara da aiddir: bunlar başqa bir qidanın yerinə keçib, yoxsa mövcud qidaların üzərinə əlavə olunub?

Bu yanaşma sadəcə miqdarların nəzərdən keçirilməsidir; çərəzlərin və ya faydalı yağların avtomatik olaraq çəki artımına səbəb olduğu barədə bir ittiham deyil. Nəticə bütün rasiondan asılıdır və heç bir tək qida maddəsi bunu təkbaşına müəyyən etmir. Qablaşdırma həmişə bir porsiya demək deyil
Qablaşdırmada ağlabatan görünən bir kalori miqdarı qeyd oluna bilər, lakin onun yanındakı yazını oxuduqda məna dəyişə bilər. Qida dəyərləri 100 qrama və ya müəyyən bir porsiyaya aid ola bilər, halbuki qablaşdırmanın içində birdən çox porsiya ola bilər.

Britaniya təlimatları qida etiketlərini yoxlamağı və yalnız əsas inqrediyentlərə deyil, həm də içkilər, əlavələr və souslar daxil olmaqla, əslində nə qədər qida qəbul etdiyinizə diqqət yetirməyi tövsiyə edir.

Məqsəd hər yeməyi yorucu bir hesablama prosesinə çevirmək və ya nəticəni izah etmək üçün "günahkar" bir qida axtarmaq deyil, gündəlik qidalanma vərdişlərinizi anlamaqdır.

Tərəzi sizin əzmkarlığınızı ölçmür
Zaman keçdikcə yağ itirmək üçün qəbul etdiyiniz enerji miqdarının bədəninizin sərf etdiyi enerjidən az olması tələb olunur. Lakin bu tarazlığa nail olmaq və onu qoruyub saxlamaq yalnız iradə gücündən asılı deyil.

ABŞ-ın Diabet, Həzm və Böyrək Xəstəlikləri üzrə Milli İnstitutu çəkiyə təsir edən amillər arasında yuxusuzluq, müəyyən dərmanlar, sağlamlıq problemləri, genetika və ətraf mühit kimi faktorları qeyd edir.

Beləliklə, çəkinin sabit qalması avtomatik olaraq insanın kifayət qədər əzmli olmadığı anlamına gəlmir və həll yolu qida qəbulunu getdikcə daha çox azaltmaq deyil. Çəkiyə təsir etdiyindən şübhələnilən dərmanların qəbulu da həkimlə məsləhətləşmədən dayandırılmamalıdır.

Məhdudiyyətləri sərtləşdirməzdən əvvəl təfərrüatları nəzərdən keçirin
Əgər çəkiniz uzun müddət sabit qalırsa, faydalı qidaları rasiondan çıxarmaq və ya riayət edilməsi çətin olan məhdudiyyətlər tətbiq etmək əvəzinə, bir diyetoloqla məsləhətləşərək porsiyalarınızı, vərdişlərinizi və sağlamlıq ehtiyaclarınızı qiymətləndirə bilərsiniz.

Balanslı qidalanma, tərəzidəki nəticə gözlədiyiniz kimi olmasa belə, özlüyündə dəyərlidir. Burada vacib olan sual təkcə "Sağlam qidalar yeyirəmmi?" deyil, həm də "Bu qidaların miqdarı və onlara edilən əlavələr gün ərzində necə paylanıb və bunlar mənim ehtiyaclarıma uyğundurmu?" sualıdır.

Reportyor.az 



SAĞLAMLIQ / KARUSEL