Tibbi bir araşdırma, milyonlarla insanın ürəyində tədricən ciddi dəyişikliklərə səbəb olan gizli iltihabla yaşaya biləcəyini ortaya qoyub.

İltihab – orqanizmin zədələnmələrə, infeksiyalara və digər zərərli amillərə qarşı verdiyi təbii reaksiyadır. O, yaraların sağalmasına kömək edir, bərpa prosesini dəstəkləyir və xəstəliklərlə mübarizə aparır.

Problem o zaman yaranır ki, bədən heç bir real təhlükə olmadığı halda belə, uzun müddət ərzində iltihab hüceyrələri istehsal etməyə davam edir.

Bu halda, insanda "xroniki iltihab" adlanan vəziyyət inkişaf edə bilər.

"The Healthy" tibbi veb-saytına əsasən, təxminlərə görə, bu vəziyyət 120 milyondan çox amerikalıya təsir edir. Xroniki iltihab revmatoid artrit, Kron xəstəliyi, astma, yüksək qan təzyiqi, ürək xəstəlikləri və xərçəngin bəzi növləri də daxil olmaqla, geniş spektrli xəstəliklər və sağlamlıq problemləri ilə əlaqələndirilir. Bu yaxınlarda Böyük Britaniyadakı "Imperial College London" (London İmperial Kolleci) ilə əlaqəli 11 tədqiqatçıdan ibarət qrup, xroniki iltihab ilə ürək sağlamlığı arasındakı mümkün əlaqəni araşdırmaq üçün ətraflı bir tədqiqat aparmaq qərarına gəldi.

Onların işinin nəticəsi olaraq "European Heart Journal"da bir tədqiqat dərc edildi. Bu tədqiqatda "UK Biobank"da (Böyük Britaniya Biobankı) qeydiyyatdan keçmiş təxminən 480 000 iştirakçının sağlamlıq məlumatları təhlil olundu. Tədqiqat qrupu bədəndəki iltihab səviyyəsini "qlikoprotein asetilləşməsi" (glycoprotein acetylation) adlanan marker vasitəsilə ölçdü. Qanda təyin olunan bu biomarker "sistemli iltihabı" – yəni bütün bədənə təsir edən iltihabı – qiymətləndirmək üçün istifadə olunur.

"Sky News"un məlumatına görə, tədqiqatçılar daha sonra bu markerin səviyyəsi ilə ürəyin quruluşu və funksiyası, həmçinin ürək tutması və insult kimi ciddi ürək-damar hadisələrinin baş vermə ehtimalı arasındakı əlaqəni araşdırdılar. Əldə edilən nəticələr uzunmüddətli iltihab ilə ürək sağlamlığı arasında narahatedici əlaqələrin olduğunu təsdiqlədi. Tədqiqatçılar müəyyən etdilər ki, yüksək səviyyədə xroniki iltihab ürəyin quruluşunda və fəaliyyətində zərərli dəyişikliklərlə, eləcə də ürək tutması və insult riskinin artması ilə əlaqəlidir. Bu hal, hətta əvvəllər heç vaxt ürək xəstəliyi diaqnozu qoyulmamış insanlarda belə müşahidə olunur.

Tədqiqatın əsas nəticələrindən biri budur ki, xroniki iltihab səviyyəsi ən yüksək olan iştirakçılarda ciddi ürək-damar hadisələrinin baş vermə ehtimalı, iltihab səviyyəsi ən aşağı olanlarla müqayisədə 43% daha çoxdur.

Tədqiqatçılar izah etdilər ki, yüksək səviyyədə xroniki iltihabı olan insanların ürək kameraları adətən daha kiçik, ürək divarları isə daha qalın olur.

Onlar həmçinin müəyyən etdilər ki, belə insanların ürəkləri, iltihab səviyyəsi aşağı olan insanların ürəkləri ilə müqayisədə qanla o qədər də səmərəli şəkildə dolmur. Bu struktur və funksional dəyişikliklər ürəyin öz vəzifələrini normal yerinə yetirmə qabiliyyətinə təsir göstərə bilər və zamanla ürəyin artıq bədənin ehtiyaclarını ödəmək üçün kifayət qədər səmərəli şəkildə qan pompalaya bilmədiyi ürək çatışmazlığının inkişafına səbəb ola bilər.

Tədqiqatın nəticələri potensial sağlamlıq risklərini vurğulasa da, mütləq xroniki iltihabı olan hər kəsin ürək xəstəliyinə tutulacağı anlamına gəlmir.

Tədqiqat müşahidə xarakterli idi, yəni birbaşa səbəb əlaqəsini sübut edən bir təcrübə aparmadan, məlumatların təhlilinə və müxtəlif amillər arasındakı əlaqələrin müşahidəsinə əsaslanırdı. Buna görə də tədqiqatçılar xroniki iltihabla ürəkdəki dəyişikliklər arasında əlaqə müəyyən edə bildilər, lakin iltihabın bu dəyişikliklərin birbaşa səbəbi olduğunu sübut edə bilmədilər.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, onların tapıntıları ürək və qan damarları xəstəlikləri riski ən çox olan insanları müəyyən etmək üçün daha dəqiq vasitələrin hazırlanmasına yol aça bilər.


Reportyor.az 




KARUSEL / CƏMİYYƏT