Bu yaxınlarda aparılan elmi tədqiqat, parlaq gün işığına məhdud dərəcədə məruz qalma ilə demensiyanın inkişaf riski arasında mümkün bir əlaqə olduğunu üzə çıxarıb.
Tədqiqat göstərir ki, gündə 42 dəqiqədən az müddətdə güclü təbii işığa məruz qalmaq, xəstəliyin yaranma ehtimalının artdığını göstərən mühüm bir əlamət ola bilər.

Çinin Quançjou Tibb Universitetinin tədqiqatçılarının rəhbərlik etdiyi beynəlxalq qrup tərəfindən aparılan və "General Psychiatry" jurnalında dərc olunan bu araşdırmada, Böyük Britaniyada yaşayan, orta yaşı 62 olan 87 577 nəfər yetkin iştirakçı tədqiq edilib. İştirakçılar yeddi gün ərzində biləklərinə taxılan cihazlar vasitəsilə gündüz və gecə ərzində işığa məruz qalma səviyyələrinə görə izlənilib, daha sonra isə onların sağlamlıq vəziyyəti orta hesabla 8,1 il müddətində müşahidə olunub.

Nəticələr 741 demensiya halını qeydə alıb və göstərib ki, gündüz saatlarında orta hesabla 1000 lüksdən (işıq intensivliyini ölçən vahid) çox işığa məruz qalan insanlarda demensiya riski, daha az işığa məruz qalanlarla müqayisədə 16% daha aşağı olub.

Tədqiqat həmçinin müəyyən edib ki, gündə ən azı 42 dəqiqə ərzində 5000 lüks və ya daha çox parlaq işığa məruz qalmaq, demensiya riskinin 17% azalması ilə əlaqəlidir.
Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, gündə 42 dəqiqədən az müddətdə parlaq işığa məruz qalma faktı, demensiya riskini proqnozlaşdırmaq baxımından, həddindən artıq spirt istehlakı, hava çirkliliyi, eşitmə itkisi və piylənmə kimi altı məlum risk faktorundan daha effektiv göstərici ola bilər.
Bunun əksinə olaraq, tədqiqat gecə saatlarında işığa məruz qalma ilə demensiya riski arasında statistik cəhətdən əhəmiyyətli bir əlaqə aşkar etməyib.

Çinin Quançjou Tibb Universitetindən olan tədqiqatçı Honlian Fen (Hongliang Feng) izah edib ki, gün işığına məruz qalma səviyyəsi demensiya riskini qiymətləndirmək üçün yeni bir göstərici ola bilər.

Bu tapıntılara baxmayaraq, tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, bu, müşahidə xarakterli bir araşdırmadır və gün işığına məruz qalmağın demensiyanın qarşısını aldığını sübut etmir. Belə ki, müşahidə olunan əlaqənin izahında fiziki aktivlik, yuxu keyfiyyəti və ümumi sağlamlıq vəziyyəti kimi digər amillər də rol oynaya bilər.

Onlar, gün işığına məruz qalma müddətinin artırılmasının həqiqətən demensiya riskinin azalmasına töhfə verib-vermədiyini müəyyən etmək üçün əlavə tədqiqatların aparılmasının zəruri olduğunu vurğulayıblar.


Reportyor.az 




KARUSEL / CƏMİYYƏT