mobil versiya

Niyə tətillərin əvvəlində xəstələnirik?





Hər kəs həftələrlə yorucu işdən sonra istirahət etmək üçün bir fürsət kimi tətilləri səbirsizliklə gözləyir, lakin bəzi insanlar qəfildən gözlənilməz sağlamlıq simptomları ilə qarşılaşırlar, sanki bədənləri xəstəliyə təslim olmaq üçün məhz bu anı seçirlər.

ScienceAlert bildirir ki,  bu simptomlara adətən baş ağrıları, yorğunluq, boğaz ağrısı və qripəbənzər əlamətlər daxildir. Tədqiqatçılar bu fenomeni "istirahət xəstəliyi" və ya elmi olaraq artan elmi marağı cəlb edən bir vəziyyət olan Rahatsızlıq Effekti adlandırırlar.

Bu model, bədən iş zamanı aktiv stress vəziyyətindən qəfil istirahətə keçdikdə və bu da immun və hormonal sistemlərdə dəyişikliklərə səbəb olduqda ortaya çıxır. Güclü psixoloji stress zamanı bədən təbii iltihab əleyhinə və ağrıkəsici kimi fəaliyyət göstərən kortizol hormonunu ifraz edir. İstirahət başlayanda kortizol səviyyəsi sürətlə aşağı düşür, bu qoruyucu təsiri azaldır və bədəni əvvəllər qeyd olunan simptomlara və ya yeni infeksiyalara daha həssas edir.

Bu fizioloji səbəbdən əlavə, tətillə əlaqəli vərdişlərin özü xəstəlik riskini artıra bilər, məsələn, yorucu səyahət, pəhrizdəki dəyişikliklər, yuxusuzluq və yeni insanlarla təmasın artması - bütün bunlar ətrafdakı dəyişikliklərin öhdəsindən gəlmək üçün güclü qalmalı olduğu bir vaxtda immunitet sistemini zəiflədə bilən amillərdir.

Bu mənfi amillərin kümülatif təsiri iş dayandıqdan sonra, bədən daimi ayıqlıq vəziyyətindən azad olduqda və əvvəllər basdırdığı yorğunluq və zəiflik əlamətlərini göstərməyə başladıqdan sonra daha aydın olur.

Bu fenomendən qorunmaq üçün mütəxəssislər yalnız tətil başladıqdan sonra deyil, iş dövründə də sağlamlığınıza diqqət yetirməyi məsləhət görürlər. Tövsiyələrə balanslı qidalanma, kifayət qədər yuxu almaq və gün ərzində qısa fasilələr daxildir. Bayram gəldikdə, qəfil dayanmaq əvəzinə, intensiv iş rejimindən tədricən istirahətə keçməyə çalışın. Yüngül idman və yaxşı su içmək də immunitet sistemini gücləndirməyə kömək edə bilər.

Reportyor.az 

KARUSEL / CƏMİYYƏT
Tarix: 6-01-2026, 10:26