Boston Universitetində autizm üzrə tədqiqatlarla məşğul olan bir həkim, autizm spektr pozuntusu ilə bağlı geniş yayılmış yanlış təsəvvürləri təkzib edib. O vurğulayır ki, bu, nə psixi pozuntu, nə də xəstəlikdir; əksinə, beynin quruluşundakı fərqliliklərdən qaynaqlanan və fərdlərin dünya ilə qarşılıqlı əlaqəsinə təsir edən neyroinkişaf xüsusiyyətidir.

"Prevention" jurnalında dərc olunan tibbi hesabatda mütəxəssis, autizmlə bağlı yanlış fikirlərə və şayiələrə aydınlıq gətirmək üçün elmi faktları təqdim edib.

Bu, psixi xəstəlik deyil
Autizm, ünsiyyət və sosial davranış sahəsində fərqlilikləri əhatə edən bir neyroinkişaf xüsusiyyətidir. Autizmli insanlar öz xüsusiyyətləri ilə rahat yaşaya bilsələr də, neyrotipik (standart inkişaf xüsusiyyətlərinə malik) insanlar üçün qurulmuş cəmiyyətdə yaşamaq onlarda narahatlıq (həyəcan) və depressiya hallarının artmasına səbəb ola bilər.

"Autizm epidemiyası" mövcud deyil
Autizm diaqnozlarının yayılma tezliyinin artması – hazırda hər 31 səkkiz yaşlı uşaqdan birində müşahidə olunması – məlumatlılığın artması, diaqnostik meyarların genişləndirilməsi (məsələn, Asperger sindromunun da bura daxil edilməsi) və insanların daha gec yaşlarda valideyn olması tendensiyası ilə izah olunur.

Autizmli insanlar uğur qazana və münasibətlər qura bilərlər
Autizmli insanların uğur qazana bilməyəcəyinə dair inanc zərərli bir stereotipdir. Entoni Hopkins və Qreta Tunberq kimi tanınmış şəxslər bu yanlış fikri təkzib ediblər. Autizmli insanlar, onları fövqəladə nailiyyətlərə apara biləcək geniş spektrli bacarıqlara sahibdirlər.

Peyvəndlərin autizmlə heç bir əlaqəsi yoxdur
Dünya miqyasında aparılan tədqiqatlar peyvəndlər və autizm arasında heç bir əlaqənin olmadığını sübut edib. Bu yanlış fikir 1998-ci ildə dərc olunmuş saxta bir araşdırmadan qaynaqlanır; əslində isə autizmin yaranmasında əsas rolu genetik amillər oynayır.

Əlamətlər həmişə nəzərə çarpmır
Autizm hər zaman əlləri yelləmək kimi aşkar, təkrarlanan davranışlarla özünü büruzə vermir. Nəticədə, bir çox insan autizmli olduğunu yetkinlik yaşında, yaxud universitetə ​​və ya iş həyatına qədəm qoyduğu dövrdə öyrənir.

Bu elmi faktlar onu göstərir ki, autizmi bir xəstəlik deyil, nevroloji fərqlilik kimi qəbul etmək, autizmli insanlar üçün daha anlayışlı və inklüziv bir cəmiyyət qurmaq yolunda atılan ilk addımdır.

Reportyor.az 



KARUSEL / CƏMİYYƏT