Sosial mediada bu yaxınlarda bir trend ortaya çıxdı ki, soyuduqdan sonra karbohidrat qəbul etmək kaloriləri azalda və arıqlamağı asanlaşdıra bilər.

Bu iddialar bir çoxlarını yeməklərini, xüsusən də düyü, kartof və makaronu necə hazırladıqlarını yenidən nəzərdən keçirməyə vadar etdi. Bəs bu trend elm tərəfindən nə dərəcədə dəstəklənir?

Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, soyuyan karbohidratlar onların strukturunu dəyişdirə bilər və yavaş həzm olunan və adi nişastadan daha az kalori ehtiva edən bir növ nişasta olan "Davamlı Nişasta"nın tərkibini artıra bilər.
Lakin, Verywell Health-ə görə, elm adamları bu prosesin arıqlamağa faktiki təsiri barədə hələ də qeyri-müəyyəndirlər.

Karbohidratlar, Nişasta və Kalori Anlamaq

Karbohidratlar zülal və yağlarla yanaşı üç makronutrientdən biridir. Onlar əsasən şəkər molekullarından ibarətdir və üç əsas növə bölünür: lif, şəkər və nişasta.

Nişaxmalı qidalara aşağıdakılar daxildir:

Tərəvəzlər: Qarğıdalı, kartof və balqabaq kimi.

Paxlalılar: Noxud, lobya və mərcimək kimi.

Dənli bitkilər: Məsələn, düyü, arpa, yulaf və buğda.

Bu qidalar istehlak edildikdə, bədən nişastanı qlükozaya parçalayır və bu da qan şəkəri səviyyəsinin kəskin artmasına səbəb ola bilər. Lakin bəzi nişastalar digərlərindən daha asan həzm olunur və bu kəskinləşmənin sürətinə və intensivliyinə təsir göstərir.

Davamlı nişastanın həzmi daha çətindir; buna görə də qan şəkəri səviyyəsini eyni dərəcədə qaldırmır və faydalı bağırsaq bakteriyaları üçün qida mənbəyi kimi xidmət edir. Bir çox çiy qidada bu tip nişasta olsa da, bişirmə adətən onu daha asan həzm olunan formaya çevirir.

Karbohidratları soyudanda nə baş verir?

Nişastalı qidalar bişirildikdə, nişastanın həzmi asanlaşır. Lakin, onlar soyuduqca "Nişastanın geriləməsi" adlanan bir proses baş verir və nişastanın bir hissəsi geriləmə nişastası adlanan davamlı formaya çevrilir.

Bu növ daha yavaş həzm olunur, yəni qan şəkərinə daha az təsir göstərir. Dəlillər göstərir ki, bu fayda düyü və ya makaron kimi qidaları yenidən qızdırdıqdan sonra belə davam edə bilər. Həzm müqavimətinə görə ənənəvi nişastada qramda 4 kalori ilə müqayisədə, rezistent nişasta daha az kalori ehtiva edir və qramda təxminən 2,5 kalori təmin edir.

Bəzi tədqiqatçılar hesab edirlər ki, adi nişastanı rezistent nişasta ilə əvəz etmək yeməyin kalori sıxlığını azalda bilər. Buna əvvəlcədən hazırlanmış və yenidən qızdırılmış düyü və ya kartof kimi nişastalar soyuduqdan sonra istehlak etməklə nail olmaq olar.

Həqiqətən də çəki itirməyə kömək edirmi?

Bu tapıntılara baxmayaraq, mövcud tədqiqatlar soyuyan karbohidratlar və çəki itirmə arasında birbaşa əlaqə olduğunu sübut etməyib. Əksər tədqiqatlar birbaşa çəki azaltmaqdan daha çox, rezistent nişastanın qan şəkərinin tənzimlənməsinə - xüsusən də diabet xəstələrində - təsirinə diqqət yetirir.

Bundan əlavə, bu metodun praktik tətbiqi - bişirmək, soyutmaq, sonra yenidən qızdırmaq - hər kəs üçün mümkün olmaya bilər və çəki itirməyə potensial təsiri məhdud görünür.

Daha Effektiv Alternativlər

Məqsədiniz çəki itirməkdirsə, elmi cəhətdən sübut olunmuş strategiyalara, məsələn, aşağıdakılara diqqət yetirmək daha yaxşı ola bilər:

Bütöv, balanslı qidaların seçilməsi.

Bədəninizin ehtiyaclarına uyğunlaşdırılmış porsiya nəzarəti.

Mütəmadi fiziki fəaliyyətlə məşğul olmaq.

Nəticə etibarilə, karbohidratların necə qəbul edilməsində kiçik bir dəyişiklik deyil, hərtərəfli sağlam həyat tərzi çəki idarəçiliyində ən təsirli amil olaraq qalır.

Reportyor.az 



SAĞLAMLIQ / KARUSEL