Demək olar ki, tamamilə Saharada yerləşən Mavritaniya əsrlər boyu mövcud olan şəhərlərə, səhra vahələrinə və kosmosdan görə biləcəyiniz qədər geniş sahil mənzərəsinə ev sahibliyi edir.

Dünyanın ən ucqar nöqtələrini - ən hündür dağlardan ən ucqar adalara qədər - araşdırmağın getdikcə asanlaşdığı bir dövrdə hələ də az sayda səyahətçinin gördüyü bütöv ölkələr var. Belə yerlərdən biri Mavritaniyadır.

BBC yazır...

Təxminən 90%-i Sahara səhrasında yerləşən Mavritaniya dünyanın ən az əhalisi olan və ən az ziyarət edilən ölkələrindən biridir. Turizm infrastrukturunun olmaması və təhlükəsizlik problemləri səbəbindən hər il qumla örtülmüş, günəşdən ağarmış ölkəyə 10.000-dən az beynəlxalq səyahətçi gəlir, qonşu Əlcəzair və Seneqala səfər edən bir neçə milyon insanla müqayisədə. Lakin Mavritaniya 2011-ci ildən bəri terror hücumuna məruz qalmayıb və Qlobal Terrorizm İndeksinə görə, millət əksər Avropa ölkələrinə nisbətən terrorizmdən daha az təsirlənir.

Səyahət zamanı ölkəni gəzmək üçün ictimai nəqliyyatdan və 4x4 icarəyə götürülmüş pikaplardan istifadə etmək olar.
Yol boyu mifoloji səhra vahələrini, bir vaxtlar trans-Sahara ticarət yolları boyunca çiçəklənən, dəvə karvanları ilə hərəkət edən əfsanəvi şəhərləri və Atlantik sahili boyunca kosmosdan görünən o qədər zəngin bir balıqçılıq mədəniyyətini kəşf edərsiniz. 


Qayıqlar dənizi

Qərbi Saharadan sərhədi keçdikdən sonra Mavritaniya səyahət ölkənin ikinci ən böyük şəhəri və ən vacib balıqçılıq limanı olan Nuadibuda başlayır. Mavritaniyanın şimal sahili boyunca dərin, qidalı maddələrlə zəngin suları səthə çəkən Kanar cərəyanı sayəsində burada çoxlu sayda sardinella, skumbriya, qılınc və ahtapot var. Beləliklə, minlərlə balıqçı piroqu liman boyunca lövbər salır və torlarını atmaq üçün uyğun şərait gözləyir. Qayıqların sayı o qədər böyükdür ki, hətta kosmosdan da görünür.


Saharadan yüksələn paytaxt

Mavritaniyanın beş milyon əhalisinin təxminən üçdə biri sahil paytaxtı Nuakşotda yaşayır. Dinamik, səs-küylü və canlı Nuakşot ilk baxışdan bir çox Afrika paytaxtlarını xatırladır, amma bir vacib istisna ilə: o, sehrli şəkildə Saharadan yüksəlir. Müasir hökumət binalarının və məscidlərin asfalt yollarla uzandığı şəhər mərkəzindən kənarda, əksər küçələr qumla örtülü qalır və bu da 1,6 milyon nəfərlik paytaxta nəhəng, qonaqpərvər bir kənd hissi verir.


Dəvə mədəniyyəti

Nuakşotun müasir genişliyindən şərqə 30 dəqiqəlik taksi ilə gedərkən, millətin daha ənənəvi tərəfi ortaya çıxır. Mavritaniyada təxminən iki milyon dəvə var və sakinlər uzun müddətdir ki, ət və süd istehsalından tutmuş daşınmaya qədər hər şey üçün onlara etibar edirlər. Mavritaniya hərbçiləri hətta ucqar səhra ərazilərində sərhədi patrul etmək üçün də onlara minirlər.

Beila dromedar dəvə bazarı Afrikada ikinci ən böyük bazardır və Nuakşotdan məşhur bir günlük səyahətdir. Burada yüzlərlə dəvə sərgilənir və potensial alıcılara göstərilir, potensial alıcılar hər heyvan üçün 1000 dollardan (748 funt sterlinq) çox pul ödəyirlər.


Avtobus düşərgəsi səyahəti

1970-ci illərdən başlayaraq, Route de l'Espoir (Ümid Yolu) yolunun tikintisinə başlandıqda, Mavritaniyanın uzaq şərqindəki ucqar bölgələr tədricən yeni paytaxt Nuakşotla birləşdirildi. 1980-ci illərin əvvəllərində yol səhranın təxminən 1100 km-lik hissəsində yerləşən Nema şəhərinə çatmışdı və hazırda ölkənin əsas şərq-qərb arteriyası kimi xidmət etsə də, Nuakşotdan Nemaya çatmaq üçün hələ də bir gündən çox vaxt lazımdır.

Təhlükəsizlik məsləhəti

Mavritaniya ətrafında səyahət edərkən bir çox polis yoxlama məntəqəsi var. Beynəlxalq səyahətçilər polisə fiş (pasport və turist vizasının surəti) göstərməli və yola düşməzdən əvvəl gedəcəkləri yerin təhlükəsiz olub olmadığını soruşmalıdırlar.

Nema, dörd digər qədim Mavritaniya şəhərini əhatə edən UNESCO-nun Dünya İrsi siyahısına daxil olan tarixi karvan şəhəri Uualataya giriş qapısıdır. Beləliklə, Nuakşotdan avtobusa minib şərqə, müsəlman sərnişinlərin dua edə bilməsi üçün müntəzəm olaraq dayanan səhraya doğru gedin. Gecəyarısına yaxın birdən avtobus dayana və sürücü yatmağın vaxtının gəldiyini deyə bilər. Avtobusda yuxuya getmək əvəzinə, insanlar Saharada döşəklərini düzür və Süd Yolunun altında yatar.


Təəccüblü səhra postu

Nemaya çatanda Ualataya gedərkən üçün sürücü səhra qumundakı relslərin labirintindən keçdikdən sonra (və Nuakşotdan yola düşdükdən 51 saat sonra) nəhayət Ualatayadasan. Orada mer və məsul şəxslər deyir ki, bir vaxtlar turistlər Mali və Timbuktuya gedən yolda şəhərə axın edirdilər, lakin sərhədi keçmək indi təhlükəli olduğundan, hər il Ualataya 30-dan az beynəlxalq səyahətçi gəlir.

Səfərinizi planlaşdırın

Mavritaniyaya gələn qonaqlar 30 günə qədər etibarlı olan elektron vizaya (sabit 55 avro/60 dollar qiymət) ehtiyac duyurlar. Bir çox beynəlxalq və yerli tur operatorları Mavritaniyada səfərlər təşkil edir. Tək səyahət edənlər əsas fransız dilində danışmalıdırlar. Otellər və restoranlar ümumiyyətlə şəhərlərlə məhdudlaşır, paytaxt xaricindəki əksər qonaq evləri isə səyahətçilərə yemək təklif edir.

Ualata həm tarixi əhəmiyyəti, həm də coğrafi təcridinə görə ölkənin ən diqqətəlayiq yerlərindən biridir. Şəhər yerli qadınlar tərəfindən çəkilmiş mürəkkəb həndəsi rəsmlərlə bəzədilmiş qırmızı torpaq memarlığı ilə məşhurdur. Təəssüf ki, yeni nəsillər üçün çox iqtisadi imkanlar yoxdur və bir çoxları Nuakşot və digər şəhərlərə gedir, bu da bu gözəl köhnə evləri qismən tərk edilmiş vəziyyətdə qoyur. Digərləri isə qeyri-rəsmi iqtisadiyyata güvənirlər, məsələn, tamamilə mobil mağaza kimi fəaliyyət göstərən taxta lövhə ilə səyyar çörək satıcısı kimi işləyirlər.


Qədim mətnlər

Ualatada trans-Sahara karvanlarından qədim əlyazmalar qurumlar və ya rəsmi kitabxanalar səbəbindən deyil, ailələr onları nəsillər boyu şəxsi evlərində gizlədib saxladıqları üçün qorunub saxlanılıb. Bir çox ailələr hələ də bu sənədləri saxlayır və bir neçə sakindən hələ də kimdə bu sənədlərin olub-olmadığını soruşduqdan sizi hansısa ailəyə yönəldə bilər və onlar qədim əlyazmalarını göstərmək üçün suzi qonaq dəvət edə bilər.


Əsrlər boyu davam edən səhra şəhəri

Ualata ilə yanaşı, Çinqetti də UNESCO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil olan digər bir ərazi və Afrikanın ən tarixi karvan şəhərlərindən biridir. Buna baxmayaraq, ora çatmağın ən asan yolu paytaxtdandır. Adrar yaylasına və 720 m (2362 fut) yüksəklik və daha soyuq temperaturun gözlədiyi Ebnu aşırımına doğru qalxın. Yenidən qayalı səhraya endikdən sonra nəhayət şəhərin qumdan qalxdığını görün.

VIII əsrdə qurulan Çinqetti, XIII əsrdə duz, qızıl və əlyazma daşıyan Sahara karvanları üçün möhkəmləndirilmiş ticarət mərkəzi kimi məşhurlaşdı. Lakin min ildən çox müddət sonra Çinqetti indi Səhranın onu bürüyən qum təpələri dənizi tərəfindən təhdid edilir. Evlər yerli daş və palçıqdan tikilir və bu da şəhərin səhra mənzərəsinə mükəmməl şəkildə uyğunlaşmasına səbəb olur. Bəzi tərk edilmiş evlər artıq qum təpələri ilə yarıya qədər basdırılıb.


İslam sütunu

Çinqettidəki qədim məscidin minarəsi müsəlman dünyasında davamlı istifadədə olan ikinci ən qədim məscid hesab olunur və şəhər tez-tez "İslamın yeddinci ən müqəddəs şəhəri" adlanır. 13-cü əsrdən başlayaraq, zəvvarlar və alimlər buraya təhsil almağa gələrək İslam elminin əsas mərkəzinə çevrilib. Bu gün qeyri-müsəlman ziyarətçilər məscidi yalnız bu fotoşəkilin çəkildiyi divarla əhatə olunmuş bir hasarın xaricindən görə bilirlər.


Qədim kitabxanalar

Çinqettidə astronomiya, həndəsə, tibb, poeziya və İslam hüququ üzrə qədim əlyazmaları və kitabları qoruyan bir neçə kitabxana var. Bu əsrlik mətnlərin çoxu Şimali Afrikadan trans-Sahara karvanları vasitəsilə gəlib, digərləri isə yerli alimlər tərəfindən yazılıb. Yerli kitabxanaçı Seyf əl-İslamın sözlərinə görə, Çinqettidə əvvəllər daha çox kitabxana olub, lakin illər keçdikcə bir çox ailə şəhəri tərk edib kitablarını özləri ilə aparıb.

2000-ci ildə, ən vacib sənədləri qorumaq üçün muzey tikmək cəhdi uğursuz olduqdan sonra, İspaniya Beynəlxalq İnkişaf Əməkdaşlıq Agentliyi (AECID) Çinqettinin orta əsr ksar (möhkəmləndirilmiş kənd) ərazisindəki ənənəvi kitabxanaları bərpa etmək qərarına gəldi və əsrlər boyu qorunub saxlanılan kövrək mətnləri qorudu. Çinqettinin qədim məscidindən fərqli olaraq, bu kitabxanalar hər kəs üçün açıqdır. Beynəlxalq ziyarətçilər çox az olduğundan, sahibləri tez-tez qapılarını ziyarətçilərə kiçik bir məsləhət üçün açmaqdan və sizə qədim əlyazmaları göstərərkən yerli tarixi izah etməkdən məmnundurlar.


Səhra vahəsi

Mavritaniyadan ayrılmazdan əvvəl səhra vahəsində dincəlmək və xurma yemək pis deyil. Ölkənin geniş daxili ərazisində vahələr ölkənin monoton torpaq rəngləri arasında nadir yaşıl rəng çalarları təqdim edir. Palma ağaclarının çoxluqları ilə məşhur olan bu vahələr bəzən Günəş şüalarından qorunduğu kanyonların ən dərinliklərində bitir.

Bu, regional paytaxt Atardan cəmi 45 km (28 mil) cənubda yerləşən Terjit vahəsinə aiddir. Terjit bir çox cəhətdən Saharada və ümumiyyətlə Mavritaniyada həyatın gözəlliyini və möhkəmliyini təmsil edir. Əsrlər boyu, hətta Yer kürəsinin ən ekstremal şərtləri arasında belə, səyahətçilər, alimlər və səyyahlar hekayələr, ideyalar bölüşmək və bu geniş səhranın uzaq bir guşəsini kəşf etmək üçün bu torpağa cəlb olunublar.



Reportyor.az 



BANNER / MARAQLI / KARUSEL