Sağlamlıq narahatlığı, əsas fiziki problemin tibbi və ya klinik sübutları olmadıqda belə, ciddi və ya həyati təhlükə yaradan bir xəstəliyə tutulmaqdan davamlı və həddindən artıq qorxu ilə xarakterizə olunan ümumi bir psixoloji vəziyyətdir.

[Xəstə olduğunuzu düşünürsünüzmü? Simptomlar və müalicə variantları bunlardır.]
Bu narahatlıq, normal bədən hisslərini fəlakətli şəkildə şərh etmək nəticəsində insanın zehni və fiziki enerjisini tükəndirən pis bir dövrəyə çevrilir.

BBC-nin bir hesabatında klinik psixoloq Dr. Kirren Schnack izah edir ki, sağlamlıq narahatlığı arxayınlıq və təhlükəsizlik axtarmağa yönəlmiş təkrarlanan davranışlarda özünü göstərir. Bunlara bədən istiliyini və ya qan təzyiqini dəfələrlə ölçmək kimi bədəni daim və məcburi şəkildə yoxlamaq və simptomları araşdırmaq üçün internetə və axtarış motorlarına daim müraciət etmək daxildir.

Bu vəziyyət, əksinə, qaçınma formasını da ala bilər, bu zaman insan ən pis şübhələrinin təsdiqlənəcəyindən qorxaraq həkimlərə müraciət etməkdən tamamilə çəkinir. Alternativ olaraq, onlar idmanı dayandırmaq və fiziki fəaliyyəti məhdudlaşdırmaqla sanki xəstə kimi davranmağa başlaya bilərlər.

Sağlamlıq narahatlığını effektiv şəkildə idarə etmək üçün mütəxəssislər bir neçə əsas strategiyaya əsaslanan davranış və terapevtik plana əməl etməyi tövsiyə edirlər:

1. Fəlakətli düşüncə tərzinə meydan oxuyun

Fiziki hisslər üçün məntiqi və xoşxassəli izahlar axtarmağa zehninizi öyrədin. Məsələn, bel sərtliyi ciddi bir xəstəliyi göstərməkdənsə, oturma vəziyyətinin pis olmasından qaynaqlana bilər.

2. Təskinlik axtarışını məhdudlaşdırın

Sərt vaxt məhdudiyyətləri qoyun və ətrafınızdakı insanlardan dəfələrlə soruşmaqdan və ya simptomların mənasını internetdə axtarmaqdan çəkinin, çünki bu, şübhə dövrünü gücləndirə bilər.

3. Narahatlıq enerjisini yönləndirin

Bədənin stress reaksiyası nəticəsində ifraz olunan artıq adrenalin və kortizolun idarə olunmasına kömək etmək üçün qısa fiziki fəaliyyət partlayışları ilə məşğul olun.

4. Sensor əsaslandırma texnikalarından istifadə edin

Obsesif düşüncələrin axınını dayandırmaq üçün diqqətinizi buz kubuna toxunmaq və ya turş bir şey dadmaq kimi güclü sensor stimullar vasitəsilə yönləndirin.

5. Dərin nəfəs almağı məşq edin

Burnunuzdan uzun bir nəfəs alın, ardınca əlavə qısa bir nəfəs alın, sonra sinir sistemində tarazlığı bərpa etməyə kömək etmək üçün ağzınızdan dərin, yavaş bir nəfəs buraxın.

Nəhayət, mütəxəssislər tövsiyə edirlər ki, əgər hər hansı bir simptom yenidirsə, narahatlıq doğurursa və iki həftə ərzində keçməyibsə, həkimə müraciət edəsiniz; eyni zamanda, tibbi rəy olmadan internetdə simptomları həddindən artıq araşdırmaqdan çəkinməlisiniz.


Reportyor.az 




KARUSEL / CƏMİYYƏT