Çox duz yemək, az su içmək və ya həddindən artıq protein qəbul etmək böyrəkləri zamanla daha çox işləməyə məcbur edə bilər və bu da xəstəlik riskini artırır.

Böyrəklər davamlı olaraq tullantıları süzgəcdən keçirir, artıq mayeləri xaric edir, qan təzyiqini tənzimləyir və sümük sağlamlığının qorunmasına kömək edir.
"The Times of India" qəzeti Amrita Xəstəxanasının nefroloqu Dr. Harşa Mandadi Varadarajuya istinadən bildirib ki, müəyyən qidalanma və həyat tərzi vərdişləri tədricən bu orqanlara əlavə yük yarada bilər.

Çox duz yemək

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına görə, böyüklər gündə 5 qramdan az duz istehlak etməlidirlər. Lakin emal olunmuş qidalardan, qəlyanaltılardan, turşulu yeməklərdən və çox ədviyyatlı yeməklərdən alınan natrium qəbulu tövsiyə olunan həddən çox artıra bilər.

Həddindən artıq duz istehlakı böyrək zədələnməsinin əsas səbəblərindən biri olan qan təzyiqini artıra bilər. Davamlı yüksək qan təzyiqi böyrəklərdəki kiçik qan damarlarına əlavə yük yaradır və tullantıları effektiv şəkildə süzgəcdən keçirmək qabiliyyətini azaldır.

Varadaraju emal olunmuş və qablaşdırılmış qidaları, hazır əriştə və qəlyanaltıları məhdudlaşdırmağı tövsiyə edir. O, həmçinin xəbərdarlıq edir ki, çəhrayı duz və dəniz duzu mütləq daha sağlam alternativlər deyil, çünki onlar hələ də natrium ehtiva edir.

Kifayət qədər su içməmək

Uzunmüddətli susuzlaşma sidiyi daha qatılaşdıra bilər və mineralların böyrək daşlarına çevrilməsi üçün şərait yarada bilər. Qeyri-kommersiya Amerika akademik tibb mərkəzi olan Mayo Klinikasına görə, kifayət qədər su içmək böyrək daşı əmələ gəlməsi riskini azaltmağın ən sadə yollarından biridir.

Açıq sarı sidik ümumiyyətlə kifayət qədər susuzlaşmanın əlamətidir, tünd sarı sidik isə susuzlaşmanı göstərə bilər. Yetkinlər adətən gündə təxminən 1,8-2 litr suya ehtiyac duyurlar. Açıq havada işləyən və ya çox tərləyən insanlar daha çox suya ehtiyac duyurlar.

Həddindən artıq protein istehlak etmək

Bir çox insan arıqlamaq və ya əzələ qurmaq üçün protein qəbulunu artırır, lakin həddindən artıq istehlak böyrəkləri protein yan məhsullarını emal etmək üçün daha çox işləməyə məcbur edə bilər.

Varadarajuya görə, sağlam yetkinlər ümumiyyətlə gündə hər kiloqram bədən çəkisi üçün təxminən 0,8-1 qram proteinə ehtiyac duyurlar. İntensiv bədən tərbiyəsi ilə məşğul olan insanlar daha çox suya ehtiyac duyurlar, lakin böyrək xəstəliyi olanlar yüksək proteinli pəhrizlərlə ehtiyatlı olmalıdırlar.

Mayo Klinikası xəbərdarlıq edir ki, həddindən artıq protein qəbulu mövcud böyrək zədəsi olan insanlarda böyrək funksiyasının azalmasını sürətləndirə bilər.

Həddindən artıq emal olunmuş qidalar yemək

Kolbasa, emal olunmuş ət, konservləşdirilmiş qidalar, alkoqolsuz içkilər və hazır yeməklər çox vaxt natrium, şəkər və əlavələrlə zəngindir. Tez-tez istehlak yüksək qan təzyiqi, diabet və piylənmə riskini artıra bilər ki, bunların hamısı xroniki böyrək xəstəliyi ilə sıx bağlıdır.

Böyrəklərə düşən yükü azaltmaq üçün təzə inqrediyentlər, evdə bişirilmiş yeməklər və şəkərli içkilərin məhdudlaşdırılması tövsiyə olunur.

Həddindən artıq kalium və ya fosforla zəngin qidalar yemək

Bəzi qidalar kalium və ya fosforla zəngindir, zəifləmiş böyrəklərin effektiv şəkildə xaric etməkdə çətinlik çəkə biləcəyi minerallardır. Böyrək problemi olan insanlar internetdə tapılan pəhriz trendlərinə əməl etməzdən əvvəl tibbi məsləhət almalıdırlar.

Sağlam çəki saxlamaq, müntəzəm məşq etmək, spirtli içki qəbulunu məhdudlaşdırmaq və müntəzəm sağlamlıq müayinələrindən keçmək böyrəklərin uzun müddət yaxşı işləməsinə kömək edir.


Reportyor.az 



SAĞLAMLIQ / KARUSEL