Bir çox insan səhər gözlərini açar-açmaz mesajları, xəbərləri və sosial medianı yoxlamaq üçün əlini telefona uzadır. Bu vərdiş, xüsusilə gün narahatedici məzmunla və ya yığılıb qalmış iş tapşırıqları ilə başlayanda, erkən mərhələdə diqqət dağınıqlığına və stressə səbəb ola bilər.

"Cleveland Clinic" tərəfindən dərc edilən tövsiyələrə əsasən, psixoloq Bina Persaud yuxudan dərhal sonra telefona baxmamağı, bunun əvəzinə stressi azaltmağa kömək edəcək sakitləşdirici və ya xoş bir məşğuliyyətə vaxt ayırmağı məsləhət görür.

Beyin tədricən ayıqlığını bərpa edir
Yuxudan oyandıqdan sonra insan yuxululuq, diqqət zəifliyi və reaksiyaların yavaşıması kimi hallar yaşaya bilər. "Yuxu inersiyası" adlanan bu mərhələdə beyin tədricən tam ayıq vəziyyətə qayıdır. Xüsusilə kifayət qədər yatmadıqda, məlumatları emal etmək və qərar qəbul etmək müvəqqəti olaraq çətinləşə bilər.

Bu müddət ərzində mesajları və xəbərləri yoxlamağa başlamaq diqqətə əlavə yük gətirir: məlumatları oxumaq, təsnif etmək və hansı mesajlara cavab verilməli olduğuna qərar vermək tələb olunur. Bu, diqqət dağınıqlığını və təzyiq hissini artıra bilər, xüsusən də qarşılaşılan məzmun narahatedici olduqda. Buna görə də, telefona dərindən dalmazdan əvvəl özünüzə sakitcə oyanmaq üçün bir neçə dəqiqə vaxt vermək daha məqsədəuyğundur.

Məzmunun rolu böyükdür
Narahatedici məzmun stressi artıra bilər; lakin hava proqnozuna tezcə nəzər salmaq və ya sizi sakitləşdirən bir mesaj oxumaq tamamilə fərqli təsir göstərə bilər. Beləliklə, yaşanan təcrübə məzmunun növündən, insanın vərdişlərindən, psixoloji vəziyyətindən və telefondan istifadə vaxtından asılıdır.

Nəzərə alınmalı əsas məqamlar
Tətbiqlər arasında keçid etmək diqqəti yayındıra və günə hazırlaşmağa fokuslanmağı çətinləşdirə bilər.

Narahatlıq doğuran xəbərlər və işlə bağlı mesajlar erkən mərhələdə təzyiq və ya tələsiklik hissi yarada bilər.

Davamlı məlumat axını koqnitiv yükü – yəni insanın eyni vaxtda emal etməyə çalışdığı məlumatların həcmini və qarşılaşdığı tələblərin sayını – artıra bilər.

Bunlar hər insanda fərqli şəkildə özünü göstərə biləcək ehtimallardır. İstinad edilən mənbələrdə yuxudan sonrakı ilk 10 dəqiqə, zərərin başladığı və ya bitdiyi dəqiq elmi hədd kimi müəyyən edilmir.

Daha sakit bir başlanğıc üçün bir neçə dəqiqə
Telefondan istifadəni qısa müddətə təxirə salmağa, yataqdan qalxmağa, pərdələri açmağa və üzünüzü yumağa cəhd edə bilərsiniz. Həmçinin sakit nəfəs almaq və ya səhər prioritetlərinizi planlaşdırmaq üçün bir neçə dəqiqə vaxt ayıra bilərsiniz.

Telefonunuzdan istifadə etmək lazım olduqda, zəngli saatı söndürmək və ya görüş təyin etmək kimi aydın bir məqsəd qoymaq, uzun müddətli internetdə gəzməyə meyl etməyinizə mane ola bilər. Həmçinin lazımsız bildirişləri susdura və xəbərləri və iş mesajlarını yoxlamağı hazırlıqları bitirənə qədər təxirə sala bilərsiniz.

Bu rejim, özünüzə bir neçə sakit dəqiqəlik oyanma vaxtının verilməsinin əhvalınızı və diqqətinizi yaxşılaşdırıb-yaxşılaşdırmadığını müşahidə etməyə imkan verir.

Reportyor.az 


KARUSEL / CƏMİYYƏT